De erfzonde

Verschenen in POSITIEF nr. 360 – MAART 2006

​De Erfzonde loochenen betekent in feite dat men Hem uitschakelt die beloofd was en in de volheid der tijden gekomen is juist om de zonde van heel de wereld weg te nemen, Jezus Messias. In de aanvaarding van de belofte lag reeds redding. Wie echter meent dat het voor hem helemaal niet hoeft, bewijst daarmee niet alleen dat hij een afstammeling van de gevallen Adam is, maar dat hij hem zelfs vrijwillig in de zonde wil volgen. Misschien is hier wel, bij een eerlijke zoeker, een erg verspreid tweevoudig misverstand opgetreden: 1 ° omdat men denkt dat alle nakomelingen van Adam levenslang zullen moeten boeten voor één enkele zonde door hem bedreven; 2° omdat men denkt dat de erfzonde betekent "dat mensen zonden door anderen bedreven, kunnen erven" ... Maar zo is het niet ! Misschien kan het hiernavolgende wat klaarheid scheppen. 
 
God heeft bij de Schepping aan Adam en Eva en eveneens aan alle mensen, die uit hen zouden geboren worden, de volle vrijheid geschonken. Ze zijn immers naar Gods Beeld en Gelijkenis geschapen. Die vrijheid liet hen zelfs toe om te kiezen voor God -die Liefde is- of tegen God ... De vrijheid om te kiezen voor het leven, of ... voor de dood. 
 
De nietige schepselen, Adam en Eva, kwamen, ondanks Gods ernstige waarschuwing, in opstand tegen hun oneindig heilige Schepper. Wij, met ons beperkt menselijk klein verstand, kunnen ons niet voorstellen hoe ontzettend erg zo'n zonde is. Bovendien moet men ook nog rekening houden met de diepere bedoeling van hun ongehoorzaamheid ... Ze gingen daarmee in op de sluwe verleiding van Gods grootste vijand, de leugenaar van in het begin: "Jullie zullen helemaal niet sterven, maar aan God gelijk worden!" 
 
Door het begaan van deze verschrikkelijke zonde, beseften ze plotseling niet alleen hun geestelijke doodsheid, maar hun biologische naaktheid, staande als nietige schepselen tegenover de Schepper van het heelal. Ze verloren in deze toestand de genade om nog verder in het Paradijs en in de nabijheid van God te leven. Ze hadden daarenboven geen mogelijkheid meer om van de vrucht van de Boom des Levens (een symbool van Jezus Messias) te eten, en bijgevolg om nog over het eeuwig leven te beschikken ... De vloek van die afschuwelijke zonde was inderdaad de drievoudige dood: de fysische, de psychische en de geestelijke dood ... 
 
Buiten het Paradijs gebannen, kwamen de mensen op Aarde in zo'n nederige staat of orde terecht dat die uiterlijk eigenlijk nog weinig van die van het dier verschilde. En hoewel ze nog steeds met - een weliswaar geschonden - rede begaafd waren, werd het dagelijks leven hier toch voor hen uiterst moeilijk. Ze belandden in een primitieve aardse omgeving en te midden van levensgevaarlijke omstandigheden. Honger en dorst kwelden hen, ziekten en epidemieën dreigden, natuurrampen en zelfs criminaliteit konden overal verwacht worden. In deze trieste wereld moesten ze met eigen middelen proberen een tijd lang in leven te blijven ... 
 
- Hoe veranderde de Aarde, die bij de Schepping goed geweest was, dan toch in zo'n ellendig leefmilieu? 
 
- De verklaring ligt, volgens de Bijbel in het feit dat aan de zonde van de mens nog een andere vreselijke zonde was voorafgegaan: die van de hoogmoedige en ongehoorzame engel des Lichts met heel zijn aanhang, de Satan. Daardoor rustte er op een groot deel van de Schepping, reeds voor de schepping van de mens, een zware vloek. In het nog ongerepte Paradijs waren de mensen steeds veilig geweest. Na hun zonde echter deelden zij met lichaam, psyché en geest in de vloek die op de Aarde woog. 
 
Het natuurlijk gevolg hiervan was dat al hun afstammelingen voortaan buiten het Paradijs geboren werden, en zo deelden in die vloek. En hoewel kinderen bij hun ontvangenis of bij hun geboorte nog niet konden gezondigd hebben, gaven mensen voortaan bij iedere nieuwe geboorte wel die geschonden staat aan hun kinderen mee. Dezen kwamen daardoor in een wereld terecht die hen van alle zijden uitdaagde om steeds weer te kiezen: voor het goede of ... voor het kwade, voor de vorst van deze wereld of ... voor hun Schepper.
 
Wetenschappelijk - met behulp van onze beperkte en ontoereikende rede - is er voor deze zware biologische erfenis absoluut geen verklaring. Maar waar zwaar getroffen mensen, en zelfs geleerden, een godslasterlijke uitleg eraan hadden kunnen geven, wilde God reeds aan zijn eerste woordvoerders en aan de schrijvers van de Bijbel een afdoende verklaring meegeven. Voortaan zal iedere mens, zelfs in zijn gevallen toestand en in een geschonden omgeving, weer persoonlijk mogen kiezen voor de Boom des doods of ... voor de Boom des Levens, d.w.z. voor Jezus Messias, of voor de antichrist! 
 
Adams kinderen, Kaïn en Abel, beseften hun zondige toestand en de zware keuze waarvoor ze nu stonden. Daarom brachten ze offers met het doel God met hen te verzoenen. Abel bracht een offer door middel van bloedstorting, en zijn offer was God welbehaaglijk. Waarom? - Omdat het verwees naar de beloofde Messias en Zijn bloedig Offer. Kaïn zag dat zijn offer zonder bloedstorting niet aanvaard werd. Helaas hij leerde daar niets uit. Hij werd jaloers en doodde zijn broer ... Zo koos Abel, ondanks zijn dood, voor het leven! Kaïn koos, ondanks zijn leven, voor ... de dood. 
 
Onze rede verzet zich misschien tegen deze verklaring. Toch kunnen we hierbij denken aan het lot dat kinderen treft die uit ouders geboren worden die moedwillig hun voortplantingscellen door allerlei misbruiken - bijvoorbeeld overdreven gebruik van alcohol, nicotine, drugs enz. - geschonden hebben. Hoewel deze kinderen geen schuld dragen aan de fysische of fysiologische handicaps die zij bij hun ontvangenis en geboorte van hun ouders geërfd hebben, toch zullen ze heel hun leven gebukt moeten gaan onder allerlei lichamelijke beperkingen die het gevolg zijn van de misstappen begaan door de ouders. 
 
In sommige landen zal men vandaag zelfs, zonder scrupules, kinderen in de moederschoot doden door abortus, omdat men meent er zeker van te zijn dat ze gehandicapt ter wereld zullen komen ... Komt hierbij, in onze postmoderne wereld, het schuldprobleem of het schuldbewustzijn nog even ter sprake ? 
 
Ook hier kan men in zekere zin van "erfzonde" spreken bij de kinderen: wel een overgeërfde toestand, geen overgeërfde schuld!
 
Deze redenering kan nog verder doorgetrokken worden! 
 
Ook op psychisch gebied gaan velen gebukt onder de gevolgen van een democratisch of dictatoriaal dwangsysteem. Roekeloze leiders van het volk dwingen mensen te denken, te voelen, te willen en te handelen volgens hun goddeloze wetten. Met de gewetensbezwaren van eerlijke mensen wordt vaak nog weinig rekening gehouden ... Decadente levensopvattingen worden aan ouders en opvoeders opgedrongen in naam van de ... "vrijheid van denken", "vrijheid van meningsuiting", en zelfs "vrijheid van handelen indien men daarmee maar niemand anders benadeelt" ... Wie spreekt nog over de gevolgen van de psychische aanslagen die iedere dag gepleegd worden op onze onervaren jongeren? Wie neemt hier nog de schuld van deze erfenis op zich? 
 
Is de mens in zijn precaire toestand dan helemaal door God aan zijn lot overgelaten ? Zeker niet. De beloofde Messias en Redder is altijd - ook reeds voor zijn komst als Mens! - dichtbij, in de buurt van zoekende mensen gebleven. Aartsvader Henoch koos, in handel en wandel, de zijde van God en werd door Hem in Zijn heerlijkheid opgenomen. (Gen. 5,24) 
 
Inderdaad, de dode geest, die door de zonde van Adam de algemeen menselijke erfenis is, kan weer tot leven komen door het geloof en het vertrouwen in de aan Adam beloofde Messias, de "Boom des Levens"! Als de tot nieuw leven wedergeboren geest nu ook de psyche van de mens tot de juiste keuze tussen goed en kwaad, tussen leven en dood aanzet. Als deze levende geest van bovenuit al zijn handelingen gaat bepalen - en niet de gevaarlijke instincten van onder uit - ja, dan evolueert de mens weer naar "de Mens van Gods welbehagen". Dan is er hoop zowel voor de menselijke persoon als voor het gezin; zowel voor elke gemeenschap als voor heel het Mensdom. 
 
Dan is er voor de mensen die reeds vooraf - in hun zondige toestand (Joh.3, 18) - ter dood veroordeeld waren, absolute vrijspraak, genade! Dan krijgt de wedergeboren mens de volle vrijheid om voortaan voor Gods koninklijke Heerschappij en voor Zijn Gerechtigheid te kiezen. 
 
Dan is er - door Jezus, met Jezus en in Jezus - voor de gelovige mens zekerheid en vaste Hoop op een eeuwig volmaakte erfenis in Gods Heerlijkheid! 
 
Oktaaf Boie, 
Lic. Germ. Filologie, Lic. Oosteuropese Taalkunde & Geschiedenis 
Noorweegse Kaai 41, 8000 Brugge