Paulus' Richtlijnen voor de Groei van de Ene Heilige Katholieke en Apostolische Kerk in zijn tijd, maar bestemd voor alle tijden, tot de Eindtijd

Verschenen in POSITIEF nr. 394 – SEPTEMBER 2009

​1. De heilige Geest heeft voor Zijn Kerk een hele reeks Charismen of Geestesgaven voorzien om haar gestadig en veilig te laten groeien naar het Ene Hoofd, Jezus Messias, toe. 
 
Niemand heeft zo duidelijk als Paulus de werking van de heilige Geest en Zijn gaven of charisma's beschreven. En Lukas zal wel in zijn boek "Handelingen" - een kerkgeschiedenis die doorloopt tot de lente van het jaar 63 - zoveel nuchtere aandacht hebben besteed aan de uitzonderlijke kerkelijke gebeurtenissen te Jeruzalem, tijdens het Pinksterfeest van het jaar 30, juist op aandringen van zijn opdrachtgever, Paulus. Het gevaar bestond immers dat in Griekenland jonge bekeerlingen uit de heidense religies de meest "sensationele" geestesgaven - tongentaal en profetie bijvoorbeeld - zouden gaan verwarren met de zedeloze en vaak buitensporige ritussen die in de heidense sekten schering en inslag vormden ... Sekten die, met al hun geheimzinnige krachten, sterk onder de invloed van boze geesten stonden. Paulus maakte de pasbekeerde Korinthiërs - en daarmee alle gelovigen! - duidelijk dat er, naast de onverstaanbare tongentaal en het profeteren over toekomstige dingen, nog een hele reeks minder opvallende, maar soms nog veel belangrijker charisma's waren. Dat trouwens alle geestesgaven in de eerste plaats moesten dienen om de Ene Kerk van Christus op te bouwen, en om het geloof van Jezus' volgelingen te doen groeien en te versterken. En dat het toch alléén de Geest van de Heer is die elke christen, zonder uitzondering, uitgerekend dáártoe, één of eventueel meer, gaven aanreikt. (1 Kor. 7,7) 
 
De aanstelling van de Twaalf tot "apostelen" of "gezondenen" door de Heer Jezus, juist voor "de Bergrede", was bedoeld om het Messiaanse Fundament - dat het Oude Testament al voorlopig had gelegd - voorgoed te bevestigen. Toch was het pas tijdens het Pinksterfeest van het jaar 30 dat de heilige Geest die aarzelende apostelen aanvuurde om overal vrijmoedig voor de koninklijke heerschappij van God te gaan getuigen, in woorden en in werken. In het jaar 36 werd ook de Jood Saul uit Tarsus, bij zijn ontmoeting met de verrezen Heer voor Damaskus, door de heilige Geest aangeraakt. Een paar jaar daarna werd hij begiftigd met een speciaal charisma om, als apostel der niet-Joden, door de Heer de wereld in gezonden te worden. (Hand. 22, 18-21) 
 
Maar de Heer Jezus had, gekozen uit zijn eigen talrijke volgelingen, verder 72 leerlingen of discipelen aangesteld. Dit getal wijst erop dat ieder tweetal van de Twaalf een zestal leerlingen toegewezen kreeg (12 x 6 = 72). Velen van deze leerlingen haakten wel af toen Jezus verzekerde dat het brood der zegeningen, op zijn bevel, "Mijn Lichaam" moest genoemd worden, en de geconsacreerde wijn "Mijn Bloed". Toch groeide het aantal leerlingen, na Pinksteren 30, weer snel aan. (Hand. 6,1a) 
 
De Heer had tijdens zijn laatste gebed in de opperzaal te Jeruzalem, als Hoogste Offeraar, gezegd; "Zoals de Vader Mij zond, zo zend Ik jullie!" Hiermee werd de functie van het Apostelschap voorgoed ingesteld. In feite zijn alle volgelingen van Jezus "gezondenen", maar niet allen worden daarom speciaal begiftigd met dat grote charisma. 
 
De eerste opvolgers van de Twaalf in de Kerk van Christus werden later "episkopen" (bisschoppen) genoemd. Ze moesten over het geestelijk werk toezicht houden en het verder blijven behartigen tot de wederkomst van de Heer. Deze kerkleiders stelden dan in alle jonge geloofsgemeenschappen weer andere episkopen (bisschoppen) en presbyters (priesters of oudsten) aan die, indien ze over deze speciale gave van de heilige Geest beschikten, ook wel als "apostelen" konden worden uitgezonden. 
 
Voor het dagelijks beheer van de Kerk werden er, op aanraden van de heilige Geest, in de Jonge Kerk reeds diakenen aangesteld. Stefanus was de meest bekende, want hij werd ook de eerste bloedgetuige voor de Zaak van de Heer. Hij was nochtans een man vol genade en kracht; de farizeeër Saul misgreep zich aan hem ... 
 
2. Tal van andere geestesgaven of charisma's zijn er verder nodig voor de groei en het goed functioneren van Gods Kerk 
 
Aan sommige jonge volgelingen van de Heer werden profetische gaven uitgedeeld om in praktische gevallen de goddelijke Heilsleer nader toe te lichten, en dáármee ook naar de toepassingen ervan in de toekomst te verwijzen. De woorden en werken van de Heer werden immers door de vier evangelisten meestal heel bondig neergeschreven en bleken soms voor verschillende interpretaties vatbaar, helaas ook voor ... verkeerde. Degenen die naderhand de bijzondere gave van de heilige Geest kregen om deze heilige geschriften te laten kopiëren en ze naar waarheid uit te leggen, werden daarna door de Kerk profeten, ook wel evangelisten genoemd. 
 
Wie van de heilige Geest speciale pastorale gaven meekregen, waren geroepen om als door de heilige Geest vervulde herders te waken over de vele kleine geloofsgemeenschappen die overal spoedig ontstonden binnen de Ene Kerk van Jezus Messias. In feite heeft elke gelovige wel een pastorale taak in eigen gezin en in de gemeenschap; maar de heilige Geest roept bepaalde gelovigen bij naam om dit belangrijk geestelijk ambt in de Ene Kerk Gods te bekleden. Andere gelovigen kregen de gave van onderwijzing om de Leer op een heel bevattelijke en aangepaste manier aan mensen over te dragen; ze werden leraren (of theologen) genoemd. Weer anderen kregen de geest van wijsheid om, waar moeilijke menselijke problemen opdoken in de Kerk, heel tactvol voor de correcte oplossing ervan te zorgen. (Hand. 13, 1) 
 
Waar in de jonge meestal nog onervaren geloofsgemeenschappen de orde en de tucht wel eens te wensen overliet, zorgde de heilige Geest voor mensen met de heel delicate gaven van leiding. (Rom. 12, 8) 
 
Nog anderen kregen de gave van de kennis om, waar het echt nodig bleek, krachtig tegen "de wereldse kennis" (Grieks: gnôsis of antroposofie) van heidense geleerden en filosofen in te gaan. Hierbij was dan weer vaak de gave van onderscheiding van geesten erg nodig! - "Wat kwam echt van de heilige Geest, en wat in feite van zijn vijand, de sluwe boze geest?" Wie die speciale geestesgave gekregen hadden, konden daar het best over oordelen. Enkele gelovigen kregen een zalving van de heilige Geest om door wondertekenen, ook krachten genoemd, het geloof van twijfelaars te versterken of kleinmoedigen alsnog een riem onder het hart te steken. Sommigen hadden daarbij zelfs de gave van genezingen en uitdrijving van de boze geesten(exorcisme) ontvangen. 
 
Veel zwakke mensen, met een klein geloof, konden verder rekenen op de bemiddeling van kerkleiders die juist de geestesgaven van groot geloof of van vermaning en terechtwijzing hadden ontvangen. Eveneens een heel delicate aangelegenheid ... Geen afbrekende, maar uitsluitend opbouwende kritiek heeft de Kerk van Christus ten allen tijde nodig! 
 
Alle gelovigen zijn uiteraard dienstknechten van de Heer en van Zijn Kerk, toch zijn er overal wel enkele vrijgestelden nodig die speciaal de geestesgaven van hulp- en dienstbetoon ontvangen hebben. Sommige met rijkdom bedeelde gelovigen kregen, waar het hoognodig was, de gave van mededeelzaamheid (of welzijnszorg) toegewezen, opdat in de Kerk niemand echt te kort zou hebben en niemand te veel. (Hand. 4, 34) 
 
Enkele gelovigen hadden de gave van spreken in tongen (of geestestalen) meegekregen, en daarnaast waren er weer anderen die, juist daarom, de gave van vertolking van die talen toebedeeld kregen. (1 Kor. 14) 
 
Hoe dan ook, elk van die geestesgaven moet absoluut samengaan met de allerbelangrijkste gaven Gods, met name die van de barmhartigheid of van de evangelische liefde: liefde die tegelijk uitgaat én naar de Heer, én naar zijn Kerk, én naar de evenmens. En dát is het ook wat de Ene Apostolische Kerk, door bemiddeling van al haar door de heilige Geest aangestelde geestelijke leiders, overal leert en waardoor alle gelovigen, in en door hun dagelijks leven, vrijmoedig en concreet mogen getuigen. Alle geestesgaven steunen inderdaad op de Waarheid en de Liefde, en worden uitsluitend geschonken om de eenheid en de katholicitiet van de Heilige Kerk - het Lichaam waarvan Jezus Christus het Hoofd is - te bevorderen. Let wel: tongentaal, profetie en zelfs nog andere, belangrijker geestesgaven zullen ten slotte, in de eindtijd, verdwijnen; maar alléén de Liefdegaveis blijvend tot in de eeuwigheid! (Vgl. 1 Kor. 13) 
 
Besluit
 
Men mag zeggen dat de apostel Paulus wel veel van die geestesgaven, zo niet alle, in zich verenigde. Daardoor was hij, meer dan wie ook, de geschikte volgeling van de Heer om erover te oordelen welke geestesgaven er konden of moesten functioneren in Gods Kerk. Het is duidelijk dat het een verkeerde opvatting is over het Kerk-zijn als een gelovige denkt en verwacht dat alleen bisschoppen, priesters of diakenen zélf over al die geestesgaven moeten beschikken, net zoals Paulus. Toch is het wel zo dat die kerkleiders allerlei handelingen moeten kunnen delegeren aan gelovigen die, voor een of andere functie binnen de Kerk, een speciale gave van de heilige Geest hebben meegekregen. 
 
Het zal ook wel voor iedereen duidelijk zijn dat dit alles een hele, soms erg ingewikkelde geestelijke organisatie vergt. Wie dan op grond daarvan de Kerk ervan beschuldigt slechts "een organisatie" of "instituut" te zijn, bewijst daardoor alleen al, dat hij (of zij) niets van het geordend functioneren in de Kerk van de gaven van de heilige Geest begrepen heeft. Men mag zich soms terecht afvragen of hun zogenaamde "gave van kritiek" niet van een heel andere geest afkomstig is ... 
 
De grote vraag is immers: dient die kritiek echt de opbouw van Gods Ene Kerk, het Lichaam van Christus? 
 
Oktaaf Boie, 
Lic. Germ. Filologie, Lic. Oosteuropese Taalkunde & Geschiedenis 
Noorweegse Kaai 41, 8000 Brugge