Beschouwing omtrent het OnzeVader

Verschenen in POSITIEF nr. 469 – FEBRUARI 2017

De transplantatie van het woord beproeving in het corpus van het Onzevader doet de bloeddruk stijgen. Het lichaam verzet zich tegen een vreemd element. Wat bedoeld was om de eenheid te versterken, lijkt zijn doel voorbij te schieten. Went het vanzelf wel? Ik denk dat dit Onzevader het geen honderd jaar uithoudt. Het is niet organisch gegroeid. De Kerk is nu eenmaal een eigen taalgemeenschap met eigen woorden, als kribbe, genade, verlossing etcetera. Als we die allemaal moeten veranderen omdat ‘de mensen’ het niet meer begrijpen, dan vergeten we dat gewone katholieken die naar de kerk gaan ze prima begrijpen! En ze zijn uit te leggen.
De uitdaging om gebeden over te dragen aan nieuwe generaties is gebaat bij continuïteit en een intensivering van de catechese. Hebben we niet geleerd van de schommelingen na Vaticanum II dat kerkleiders er voorzichtig mee moeten zijn om te sleutelen aan zaken die de gelovigen lange tijd vertrouwd en dierbaar zijn geweest? Dat is denk ik wat velen nu vrezen: dat het Onzevader, dat een soort veilig eiland is geweest voor de vrome gelovige die is blijven bidden, nu ook meegenomen wordt in de vaart der volkeren. En wat volgt? Als de wereld en wereldse gebruiken normerend worden, dan verliest de Kerk haar eigenheid en daarmee een deel van haar kracht. Terwijl ze juist de wereld positief kan beïnvloeden, ook qua taal.
Volgens de zalige kardinaal Newman is de geloofszin van de gelovigen (sensus fidei) dermate werkzaam, dat ze na verloop van eeuwen de waarheid omtrent Christus heeft helpen uitkristalliseren, waarna de bisschoppen en uiteindelijk de paus het balletje soms alleen maar hoefden in te tikken. Een verrassende visie. Niet alleen theologen, maar ook gewone gelovigen (en heiligen) helpen om het christelijk erfgoed te bewaren én nieuwe inzichten naar voren te brengen. Zo was Newman optimistisch over dwalingen die opkwamen. Die redden het niet binnen het Mystieke Lichaam, dat een zelfherstellend vermogen heeft zonder weerga.
Het gaat te ver om het nieuwe Onzevader een dwaling te noemen. En onze bisschoppen zijn heus geen modernisten. Ze zijn degelijk en ijverig. Maar processen in grote organisaties gaan zoals ze gaan en dan kan het in een bureaucratische besluitvorming zo werken dat je ineens een monster gecreëerd blijkt te hebben, dat wil zeggen, iets vreemds waarvan je je afvraagt: hebben we het hiervoor gedaan?
Is het te laat om het Onzevader te veranderen? Het zou mooi zijn als het nieuwe altaarmissaal, een buiging maakte voor de oprechte zorg van gelovigen ten aanzien van de juistheid en de wenselijkheid van ‘de beproeving’. Het is vrijwel het enige bezwaar. De rest levert geen problemen op. En beproevingen? Die zijn goed voor ons. Ze maken ons sterker.
 
Pastoor Harm Schilder
 
Bovenstaande beschouwing troffen we aan in KN 51/52  23 december 2016.
​