Mensbeeld

Verschenen in POSITIEF nr. 468 – JANUARI 2017

​De antropologie waarop de katholieke Kerk haar morele beginselen baseert, heeft een bijbelse achtergrond en heeft zich in de loop van twee duizend jaar christendom uitgezuiverd. Veel mensen voelen aan waar het om gaat, maar tegelijkertijd is die opvatting vaak onbekend en vormt dit mensbeeld een bron van verwarring, zoals duidelijk naar voren kwam in de verhitte discussies rond de synode in Rome. "Als mensen toch van elkaar houden, als er liefde bestaat tussen twee mensen - van verschillend of gelijk geslacht, kerkelijk (on)gehuwd of burgerlijk hertrouwd - waarom dan moeilijk doen en belemmeringen opwerpen aan de christelijke erkenning van deze relaties?"
Bij christelijk geloof gaat het om de liefde. Waarheid en liefde zijn in de Schrift en de kerkelijke traditie evenwel onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Een mens is, als man of vrouw, geschapen naar Gods beeld en gelijkenis. (Gen. 1,26) Met erkenning van evolutionaire beginselen ligt er in die schepping een plan, een gerichtheid in de natuur die zich weerspiegelt in ons lichaam, in onze aanleg om als man of vrouw te geven of te ontvangen en zo mee te kunnen werken aan de verwekking van nieuw leven. Nergens staat dat katholieken veel kinderen moeten willen krijgen. Wel geldt: "Wegens de eenheid van lichaam en ziel beïnvloedt de seksualiteit alle aspecten van de menselijke persoon". (Catechismus van de Katholieke Kerk, 2332) Daarmee is ons een ordening gegeven vanuit de Schepper, een verbondenheid met God die deels verstoord is door onze menselijke ik-gerichtheid, zonde, maar die hersteld is in de komst van Jezus Christus, door zijn sterven en verrijzenis, zodat wij Hem belijden als onze Verlosser en Heiland. Met Hem zijn we op unieke wijze verbonden door (het geloof van) ons doopsel. Wij geloven dat de God van de liefde mens is geworden - incarnatie, vleeswording - in Jezus Christus dankzij Maria en de Geest, zodat ons menselijk leven in Hem is geheiligd en geen particulier bezit meer is. In die zin is een christen in zekere zin geen 'gewoon' mens meer: zijn unieke verbondenheid met God in Christus is zijn waardigheid. Het christelijk huwelijk is daarom een exclusief en sacramenteel Verbond in Jezus' Naam, gesloten met Hem als derde, die als God steeds trouw blijft aan zijn belofte.
Man en vrouw geven het beste van zichzelf - geestelijk en lichamelijk - vanuit het ingeschapen verlangen 'voor eens en voor altijd'. Wanneer het in werkelijkheid anders loopt, wordt dit als een mislukking ervaren, zodat er sprake is van een zondige want gebroken situatie. Overigens zonder dat daarmee een waardeoordeel wordt gegeven over de subjectieve bedoeling van de partners, die zich mogen toevertrouwen aan Gods barmhartigheid en de zorg van de kerkelijke pastoraal. Dat laatste geldt eveneens voor wie door een homofiele of lesbische geaardheid wordt gedreven. Dit is: christelijk mensbeeld als dragende kracht. "Kuisheid veronderstelt een leerproces van zelfbeheersing, dat bestaat in een opvoeding van onze menselijke vrijheid". (CKK 2339 Deze weg is moeilijk, maar ze is de mooiste en ze blijft mensen uitdagen. Alléén zo worden onze waardigheid en onze keuze serieus genomen.
 
Mgr. Joris Schröder 's-Hertogenbosch.