Burgerlijk hertrouwde echtgescheidenen

Verschenen in POSITIEF nr. 432 – MEI 2013

​In Kerk & Leven van 26 december 2012 verschenen twee lezersbrieven die het bovenstaande gegeven benaderen. De redactie van het weekblad publiceert beide teksten zonder commentaar erbij te geven. Nochtans was dat zeker aan te bevelen, aangezien er onjuiste zienswijzen worden verspreid die de argeloze lezers kunnen misleiden. Komt niets opmerken niet overeen met instemmen of goedkeuren? 
 
Dat wanneer sommigen een nieuwe relatie beginnen en de samenwonende uit de echtgescheiden kerkelijk gehuwde een tweede burgerlijk huwelijk aangaat, lezen wij, dat dan de strenge excommunicatie niet van toepassing is. Zo'n tweede burgerlijk huwelijk dat de Kerk niet erkent wordt een doorslaggevend argument om iemand in de ban te slaan. (Aldus de briefschrijver) 
De excommunicatie is identiek aan in de ban slaan. Er staat een tegenstelling in die lezersbrief of werd die verkeerd geciteerd? 
Het is wel zo dat wanneer een tweede huwelijk wordt aangegaan terwijl het eerste nog bestaande is, de betrokkenen zich bevinden in een voortdurende staat van zware zonde. Dat is niet hetzelfde als geëxcommuniceerd zijn of in de ban zijn van de Kerk ... Door die staat is het voor een gevormd geweten vanzelfsprekend niet toegelaten dat ze ter communie gaan. Zij kunnen wel het sacrament van de biecht ontvangen, wanneer ze als broer en zuster samenleven, maar niet als gehuwden. Als gelovigen moeten ze blijven deelnemen aan de misvieringen, zonder te communiceren evenwel als ze leven als gehuwden. 
Zo is hun zondagse deelname aan de H. Mis verplicht als gelovige. En ze behouden hun verplichtingen t.o.v. hun kinderen voor de katholieke opvoeding. 
 
"Wie in zijn parochie met hart en ziel voor zijn geloof ijvert, raakt daardoor begrijpelijk ontmoedigd. Toch zou ik die gelovigen willen aanmoedigen voort te doen." Is de conclusie van de briefschrijver die denkt aan excommunicatie.
Wij kunnen ons alleszins afvragen dat wanneer 'met hart en ziel wordt geijverd', waar is dan die ijver voor de verzoening binnen het aangegane kerkelijk huwelijk? Wij kunnen niet alle situaties beoordelen, evenmin willen we sommigen met de vinger wijzen, maar zich inzetten 'met hart en ziel' houdt alleszins in dat de onontbindbaarheid van een eens gesloten huwelijk, dat expliciet door Jezus in Mattheüs,19 werd onderstreept als Gods plan "van in den beginne", zeker wordt eerbiedigd. De kerkelijke voorschriften als uitdrukkelijk onderstrepen hiervan dienen gerespecteerd te worden. Dit geldt niet alleen door hertrouwde uit de echt gescheiden personen, maar ook door alle andere gelovigen die niet zomaar een vrijstelling zouden hebben voor het een of het ander. Het geloof in trouw aan de geboden beleven wordt van allen verwacht, de brief van H. Apostel Johannes laat geen twijfel daarover bestaan. 
 
"Dat uit de echt gescheiden gelovigen wordt verweten dat ze hertrouwd zijn, nemen ze er maar bij. De navolging van Christus kan een tijdelijke lijdensweg zijn, zoals ook Hij die heeft ervaren." Alzo de stelling van de briefschrijver. 
Deze vergelijking gaat niet op. Christus is altijd trouw gebleven aan zijn verkondiging "Wat God verbonden heeft zal de mens niet scheiden". (Mat., 19) En tegen de overspelige vrouw (Joh. 8) is Hij duidelijk: "Ook Ik veroordeel u niet, maar ga en zondig niet meer." En lees de genezing van de lamme die 38 jaar ziek lag aan de Schaapspoort . (Joh. 5, 14) "Later trof Jezus hem aan in de tempel en sprak tot hem: " Zie je bent nu genezen! Zondig niet meer, opdat je niets ergers overkomt." Zich beroepen op de navolging van Christus is luisteren naar Zijn interpretatie van de wet van de liefde die Hij verkondigt: Mattheüs, 5, 27-28 en 31-32 : "Gij hebt gehoord, gij zult geen echtbreuk plegen. Maar Ik zeg u : al wie naar een vrouw kijkt om haar te begeren, heeft in zijn hart al echtbreuk met haar gepleegd ... Ook is er gezegd: wie zijn vrouw verstoot moet haar een scheidingsbrief geven, maar Ik zeg u: wie zijn vrouw verstoot, ... brengt haar ertoe echtbreekster te worden; en wie een verstoten vrouw huwt, begaat echtbreuk." 
Omdat Hij onverzettelijk optrad en zich als zoenoffer wilde geven om de losprijs te betalen voor het vrijkopen van de zondaars werd Hij tenslotte veroordeeld en gekruisigd. In feite beleefde Hij geen tijdelijke lijdensweg, want bij het opdragen van elke Mis, "Zijn bloed vergoten voor velen", zoals de liturgie stelt, wordt datzelfde offer telkens hernieuwd, maar dan onbloedig. Dat zal voortduren tot het einde der tijden, zoals Hij heeft voorzegd. Dagelijks wordt dat offer hernieuwd door honderdduizenden priesters over de hele wereld. 
 
Voort doen en ijveren voor het geloof is uiteraard van belang, maar moet alles dan niet gebeuren binnen de perken van onze geloofsbelijdenis en de geboden van God? 
 
"Christelijk leven is niet de liefde voor de regel vooropstellen, maar de regel van de liefde." Dit besluit de ene briefschrijver. 
De liefde is vanzelfsprekend van het grootste belang. Dat is ook het gebod van de Heer. "Als gij Mij lief hebt, zult ge mijn geboden onderhouden." (Joh. 14,15) zegt Jezus op het laatste avondmaal. Ware liefde is alleen maar mogelijk waar ook de trouw wordt beleefd. Is zonder de trouw het niet eerder geveinsde liefde? Leidt dit uiteindelijk niet tot een breuk? 
 
De Tweede briefschrijver praat maar wat na wanneer hij schrijft: "Tijdens de kruistochten werden vele tienduizenden afgemaakt omdat ze geen christenen waren. De katharen werden wegens hun afwijkende meningen uitgeroeid. Ook de inquisitie kostte vele slachtoffers, terwijl de minachting voor het jodendom door de eeuwen heen de dood van vele joden tot gevolg had. Dat alles gebeurde met de zegen en de goedkeuring van het leergezag in Rome. Enz ... ( ... ) ... En dan heb ik het nog niet over de manier waarop de Kerk in deze tijd tegen contraceptie en homofilie van leer trekt." 
 
De briefschrijver heeft blijkbaar geen kennis van de reden waarom de kruistochten werden georganiseerd. Of wil hij die niet kennen? Dat was niet om zomaar te gaan moorden. Wel wilde men de weg veilig stellen om het Heilig Land te bezoeken. Vóór die kruistochten kon iedereen in vrede op bedevaart trekken. Een Turkse kalief had daar een einde gemaakt aan die vrede. Christenen, Joden en moslims leefden voordien in vrede in het Heilig Land. Er is in oorlogstijd wel vaker wat misgelopen, maar denk vooral niet dat die Turken onder het bewind van o.a. die kalief allemaal engeltjes waren. Ze werden gedood in de oorlog omdat ze het vreedzaam leven van de bedevaarders in gevaar brachten. 
De katharen hadden ook zelf met geweld stappen gezet om "hun gelijk" te halen en dat er dan een tegenactie komt is nooit uitgesloten. Het ging niet zomaar om "afwijkende meningen", wel om afgedwaalde geloofspunten. Zonder excessen goed te praten moet men dit bekijken in een tijd waarbij Kerk en staat een eenheid vormde. Dat is ook zo met de reformatie waarbij een vorst die zich bekeerde tot het Lutherisme al zijn volgelingen dwong zich daarbij aan te sluiten en waarbij zij die de Kerk van Rome wilden trouw blijven bloedig werden vervolgd. 
Het geval Galilei dat zo uitvoerig werd uitgesmeerd in de media is bij herhaling in een verkeerd daglicht gesteld. De Paus heeft Galilei jarenlang onder zijn bescherming genomen. Hij werd vervolgd door zijn eigen universiteit omdat hij de wetenschap van zijn tijd vooruitliep. Ook vandaag worden afwijkende meningen door de wetenschap niet in dank afgenomen en worden wetenschappers vervolgd. Zij die kritische bemerkingen hebben op het risicovol gedrag van homofielen in verband met aids of zij die durven zeggen dat de contraceptieve pil dodelijke ongelukken met zich meevoert zoals de processen in Frankrijk aantonen of die het onaanvaardbaar vinden dat duizenden embryo's worden ingevroren om gebruikt te worden voor wetenschappelijke doeleinden of waarbij miljoenen euro worden uitgegeven aan het opsporen van syndroom van Down, chromosoomafwijking door professor Lejeune ontdekt, maar die afschuw had van het aborteren van deze ongelukkigen, worden monddood gemaakt en vervolgd. 
Wat de Joden betreft: de meeste slachtoffers zijn wel gevallen in het nazi tijdperk, maar dat was niet in opdracht van kerkelijke instanties, dat weet toch wel iedereen of niet? 
De briefschrijver beschuldigt het leergezag van de Kerk voor het "moorden" tijdens de kruistochten enz. en verwijst dan in een adem naar de door hem niet gesmaakte leer van de Kerk i.v.m. contraceptie en homofilie. De redactie van Kerk & Leven vindt het niet nodig daarop te reageren! Door de anticonceptie, de pil die hij bedoelt, worden jaarlijks miljoenen kinderen uit de moederschoot gestoten omdat die pil belet dat de reeds tot stand gekomen vrucht zich kan inplanten. 
Is dat voor die briefschrijver geen moord? Als de vrucht nog zo klein is lijkt het voor vele mensen geen kwaad te zijn om die te "verwijderen". Maar groot of klein, een mens is en blijft een mens. Elke mens ontstaat op deze wonderlijke wijze, allen zijn we gelijk, elke ongeborene is een even uniek en onvervangbaar wezen. 
 
Verder beseft de briefschrijver niet dat alle informatie over de pil onder de controle staat van de farma industrie, die met medeplichtigheid van een ideologisch ministerie meent voor miljoenen euro belastingsgeld gratis de pil te moeten verschaffen aan minderjarigen om ze te corrumperen. Gezonde en meer betrouwbare alternatieven voor verantwoord ouderschap zoals natuurlijke familieplanning (sensiplanR) mogen zelfs voor mensen die problemen hebben met vruchtbaarheid niet worden voorzien! 
Wat betreft homofilie moet toch worden gesteld dat het gaat om risicovol gedrag, waarbij miljoenen slachtoffers werden en worden gemaakt omdat homofielen Gods wet overtraden en overtreden. Nog steeds is de uitbreiding van de ziekte niet af te remmen wegens dat gedrag en wegens het bestaan van vele buitenechtelijke contacten. Moest het monogame huwelijk in trouw worden beleefd dan zou de ziekte zeer snel onder controle komen. Maar liever miljoenen aan pillen en condooms besteden dan trouw en monogaam huwelijk verkondigen. 
 
" ... samen met het leergezag een weg zoeken die Christus' boodschap brengt op een manier die rekening houdt met ons gewijzigd mensbeeld en onze geëmancipeerde samenleving" meent de briefschrijver. 
Een boodschap om een dodelijke ziekte helpen te verspreiden? Duizenden ongeborenen als proefproject te gebruiken? Om het doden van kinderen in de moederschoot goed te praten? Een boodschap om ontucht goed te praten? Om overspel goed te praten enz. nu we "geëmancipeerd" zijn? Hij bedoelt feitelijk: nu wij ons toch niet kunnen noch willen schikken naar de natuurwet. 
Deze morele wet staat in de menselijke waardigheid gegrift door God: het goede doen zonder maat, maar het kwade zal de mens, wil hij de menselijke waardigheid respecteren, niet en nooit doen. Zeker niet om te denken dat uit kwaad iets goeds voortkomt. De menselijke waardigheid komt overeen met een gevormd geweten dat kwaad en goed kent en ernaar leeft. 
 
De briefschrijver pleit dan nog maar eens, in navolging van zijn gevormde voorgangers, voor een "concrete vertaling van de evangelische waarden in ons leven". 
Misschien moet hij echt eraan beginnen zich te verdiepen in de Catechismus van de Katholieke Kerk. 
 
Redactie