Tertio gaat met moraaltheoloog Roger Bruggraeve de promotie van het homohuwelijk op

Verschenen in POSITIEF nr. 432 – MEI 2013

​Van publicaties die voortkomen van organisaties die zich beroepen op een christelijke of katholieke signatuur mogen wij verwachten dat ze ook de christelijke of katholieke waarden bijtreden en die ook uitdragen. Hetzelfde mogen wij normaliter verwachten van een moraaltheoloog die verbonden is aan een katholieke universiteit. 
Niets hiervan blijkt zo te zijn wanneer we het artikel lezen :"Homorelatie menswaardig maar niet gelijkaardig" in Tertio van 23 februari jl. 
We kunnen ons dan ook afvragen wat zou de bedoeling zijn van Tertio door dit artikel op te nemen en aan christelijke lezers aan te bieden? Gaat het om te misleiden of alleen maar de actuele modetrend te volgen en alles goed te spreken, ook wat verkeerd is? Indien de redactie zich "christelijk of katholiek" opstelt moet de inhoud van de publicaties daaraan voldoen of vergt het minstens het nemen van een stelling wanneer dergelijke artikels worden opgenomen. Het zou wenselijk zijn dat de redactie zich eerst grondig informeert en de inhoud van de artikels uiteraard toetst aan de leer van het leergezag. Zoniet laat men dat "christelijke of katholieke" beter weg uit de achtergrondinformatie. Vanzelfsprekend heeft de lezer van Tertio recht op gemotiveerde, niet gemanipuleerde uitspraken van het leergezag in deze kwesties, zeker wanneer iemand toch wel gedurfde stellingen wenst in te nemen" 
 
In bewust artikel gaat men eerst de lezer op de emotionele toer bespelen. Er wordt verwezen naar "hun menselijke waardigheid" en Roger voegt eraan toe: "Ik was een kind van mijn tijd en een product van mijn opvoeding. Door hen evenwel te ontmoeten en met hun ouders te overleggen, draaide ik bij." 
 
Uiteraard bezit iedere mens waardigheid. Dit is het raakpunt voor overleg met niet gelovigen, dus van het grootste belang daarvan een juiste definitie aan te reiken. 
Wat is de mens? Wat onderscheidt hem van de "animalia", de dierlijke wereld. Iedere mens verdient geen eerbied om wat hij kan, maar eerbied voor de fundamentele gelijkheid als mens. 
Ook biologisch is die gelijkheid tussen mensen bepaald: via antropologisch onderzoek kunnen we concluderen dat 99% van de huidige meer dan 6 miljard tellende wereldbevolking letterlijk één oermoeder kent welke haar afstammelingen haar mitochondriaal DNA heeft doorgegeven. We stammen allen dus echt af van Eva. (cfr. filosoof Roger Scruton) 
De mens is niet te herleiden tot een louter biologisch bestaan, "animalia". Zijn echt menselijk "wezen" komt maar tot uitdrukking dankzij zijn geestelijke vermogens en de vrijheid van de wil. Maar als mens kan hij ook niet bestaan buiten zijn lichaam, zijn lichaam is uitdrukking van zijn geest. Zodra zijn lichaam sterft is de 'mens' dood. Via zijn lichaam communiceert hij met lotgenoten en met de buitenwereld, maar deze is totaal anders dan de mens. De handdruk is een mooi voorbeeld: alhoewel een louter lichamelijk gegeven, is de betekenis ervan in de communicatie voor iedereen duidelijk. Zo ook de muziek, het muziek maken gaat langs een ingewikkeld proces dat volledig natuurkundig kan worden bestudeerd in al zijn schakels, maar de schoonheid van de taal en de muziek is van een andere aard. Hoe mooi de zang van de nachtegaal ook kan worden ervaren en bezongen door Guido Gezelle, het zijn Gezelle's gedichten die blijven ontroeren! 
Zo is ook de mens communicatie. Jezus stelt onomwonden in zijn vraaggesprek met de farizeeërs in Marcus, 10 en Mattheüs, 19, dat de mens "in den beginne" zoals God deze mens als het ware heeft "ontworpen", uit klei geboetseerd en de levensadem in de neus geblazen, aangesteld boven al wat leeft waaraan hij de naam geeft en God ze ook zal noemen. Maar in zijn eenzaamheid geeft God Adam, de mannelijke mens de vrouw, "been van zijn gebeente, vlees van zijn vlees". Mens zoals hij, de hulp die bij hem past.
Wederzijdse communicatie van man en vrouw is het beeld van God die niet anders is dan een liefdescommunicatie tussen drie personen, en scheppende vreugde. 
 
Iedere mens heeft dus behoefte aan het respect van anderen om te kunnen functioneren als mens. Er is geen vreedzame samenleving mogelijk die niet is gebaseerd op fundamenteel respect voor iedere mens. De Romeinse filosoof Lucius Aenius Seneca beschreef het als volgt: "De mens dient de mens heilig te zijn". De filosoof Kant uitte de stelling: dat " De mens nooit middel mag zijn, maar altijd een doel is op zich." In de Duitse grondwet is opgenomen: "de menselijke waardigheid is onaantastbaar." 
 
Roger Burggraeve vervolgt: "Het homohuwelijk is volgens de kerkelijke leer in strijd met de natuurwet. Maar hoe natuurlijk is die wet?" 
Blijkbaar is Roger na de ontmoeting met homo's en hun ouders de menselijke waardigheid anders gaan beschouwen en door emotionele gesprekken met mensen die alles willen aanpassen aan hun situatie heeft hij zich prijsgegeven aan een scheef getrokken menswaardigheid door de natuurwet te negeren of te minimaliseren. De natuurwet is toch eigen aan de mens en is in hem opgenomen. 
De morele wet is wat de mens als mens kenmerkt, dat behoort tot zijn "natuur", tot wat maakt dat de mens "mens" is, homo sapiens, onaantastbaar in zijn waardigheid. Maar moraal veronderstelt dat er kennis en beleving is van het goede en het niet te verrichten van het kwade. 
Zijn geweten zal hem erop wijzen: doe dit, laat dat. En de vrouw is geschapen als gezellin, "de hulp die bij hem past", voor de man. Dat lezen we toch in Genesis. God was van oordeel dat de man die Hij had geschapen, naar zijn beeld en gelijkenis, eenzaam was en Hij besliste om hem een gezel te maken. 
Toen sprak de mens: 'Eindelijk been van mijn gebeente en vlees van mijn vlees! Mannin zal ze heten, want uit een man is zij genomen.' Zo komt het dat een man zijn vader en zijn moeder verlaat en zich zo aan zijn vrouw hecht, dat zij volkomen één worden. (Gen. 2, 23-24) 
Dit betekent dat zij beide evenwaardig mens zijn in hun lichamelijk geslachtelijk verschil waarin ze elkaar aanvullen. Daarin bestaat hun communicatie, "man en vrouw schiep Hij hen". En zij worden gezegend en de opdracht is: wees vruchtbaar. Dat is een behoorlijk fundament van de natuurwet: de vrouw is geschapen voor de man en zo de man voor de vrouw. Er wordt niet gezegd dat de man zich hecht aan een andere man, evenmin dat de vrouw zich zal hechten aan een andere vrouw. 
Heeft Roger dat als theoloog niet gelezen? 
De moraaltheoloog trekt de natuurwet in twijfel. Zo trekt hij dan ook de gegevens uit het boek Genesis, die Jezus expliciet en uitdrukkelijk heeft benadrukt, in twijfel. Waarop steunt hij zich om dat te doen? 
Dat verklaart hij niet. Hij stelt dat de mens in de "natuurwetvisie van de Kerk een bio-cultureel wezen blijkt. Zijn natuurlijke begeerten - behoud van zichzelf en de soort - worden dankzij rede en zingeving gerealiseerd binnen maatschappelijk verantwoorde relaties." 
Als rede ermee gemoeid is dan kan de menselijke waardigheid alleen maar gefundeerd zijn op de natuurwet. Als zingeving voor Roger belangrijk is dan kan die alleen maar gestoeld zijn op wat de natuurwet bepaalt: "de man zal zich hechten aan een vrouw en zij zullen één worden." Die eenwording staat open voor vruchtbaarheid, zoals hierboven reeds gezegd. In Mattheüs, 19 treffen we een twistgesprek aan met de farizeeërs van toen. Jezus gaat uitdrukkelijk in op het fundament van HET BEGIN. Hij duidt zelf de antropologische betekenis van man en vrouw zijn, namelijk de eenheid van het huwelijk en de geslachtsdaad, die de mens niet mag scheiden. Jezus verwijst daarbij naar Genesis als de basis van de motivatie van zijn stelling. Dus Genesis wegkieperen als verhaaltjes is wat dunnetjes. 
Voor het behoud van zijn leven zal de mens in het algemeen alles doen wat menselijkerwijze mogelijk is. Dit geldt niet alleen het leven in biologische zin, maar ook het leven in sociale zin, de erkenning door de andere van zijn gelijkwaardigheid als mens. Dat is niet hetzelfde als "binnen maatschappelijk verantwoorde relaties". Maatschappelijke relaties kunnen door een toevallige meerderheid in de regering worden goedgekeurd of gestemd. Maar dat betekent nog niet dat die relaties gestoeld zijn op de natuurwet en zeker niet op de "drang naar behoud van zijn leven" en het doorgeven ervan. Bovendien zijn die maatschappelijke keuzes, door een toevallige meerderheid tot stand gekomen, geen garanties voor de menswaardigheid. Zie maar naar de maatschappelijk goedgekeurde abortuswet. Het doden van kinderen in de moederschoot is dat menswaardig? 
Volgens Roger kan men niet voorbij aan Gods scheppende liefde wanneer men de homoseksualiteit vanuit de theologie benadert. Het klassiek huwelijk en een dito gezin blijken uitgelezen, maar daarom geen exclusieve wijzen om die te incarneren. Als je gelooft dat Hij in het hart van elke mens huist, is het moeilijker gekant te zijn tegen homoseksuele relaties of samengestelde gezinnen waarin Zijn liefde aan het werk is. Hoe weet Roger dat Gods liefde daar aan het werk is? 
God heeft uiteraard elke mens lief. Maar wanneer de mens zwaar zondigt dan verbreekt hij, de mens, de band met zijn Schepper en dwaalt hij af. Hij verwijdert zich van Gods liefde. Is dan de duivel niet aan het werk, "moordenaar en leugenaar vanaf het begin" (Joh. 8, 44) zegt Jezus streng. Of zijn de miljoenen doden als gevolg van homoseksuele relaties, later uitgedeind naar biseksuele relaties niet het duidelijkste beeld dat liefde daarin een leugen is die miljoenen moorden voortbrengt? 
 
Homoseksuele handelingen of daden worden in de Bijbel herhaaldelijk veroordeeld. Lees maar in Genesis het verhaal van de twee engelen die zich naar Lot in Sodom begaven op last van de Heer. Lot wil zelfs zijn twee dochters overleveren aan de mannen uit Sodom die zich wilden vergrijpen aan de twee jongelingen die bij hem op bezoek waren. Uiteindelijk worden Sodom en Gomorra totaal verwoest. 
We vinden ook terug: Je mag niet het bed delen met een man zoals met een vrouw, dat is gruwelijk. (Gen.19,22) 
 
Sterker nog lezen we: Wie met een man het bed deelt als met een vrouw, begaat een gruweldaad. Beiden moeten ter dood gebracht worden en hebben hun dood aan zichzelf te wijten. (Lev. 20,13) 
En ook: Daarom heeft God hen in hun lage begeerten uitgeleverd aan zedeloosheid, waarmee ze hun lichaam onteren. Ze hebben de waarheid over God ingewisseld voor de leugen, ze vereren en aanbidden het geschapene in plaats van de schepper, die moet worden geprezen tot in eeuwigheid. Daarom heeft God hen uitgeleverd aan onterende verlangens. De vrouwen hebben de natuurlijke omgang verruild voor de tegennatuurlijke, en ook de mannen hebben de natuurlijke omgang met vrouwen losgelaten en zijn in hartstocht voor elkaar ontbrand. Mannen plegen ontucht met mannen; zo worden ze ervoor gestraft dat ze van God zijn afgedwaald. Omdat ze het beneden hun waardigheid achtten God te erkennen, heeft God hen overgeleverd aan hun eigen onbetrouwbaarheid en doen ze wat verwerpelijk is. (Rom. 1,21-28) 
Kunnen we dan zoals Roger stellen dat Gods liefde in dat midden aan het werk is? 
 
Volgens Roger Burggraeve zijn de vingerwijzingen in de Bijbel uit een tijd waarin niemand besefte dat homoseksualiteit een aangeboren conditie is. Bovendien zijn, volgens hem, die punten van kritiek gericht tegen specifieke vormen van promiscuïteit en niet tegen reguliere homoseksuele relaties . (sic!) 
 
Wie heeft werkelijk bewezen dat het een aangeboren conditie is? Dat wordt wel gezegd en de ene herhaalt wat de andere heeft gezegd. Hij verklaart niet wat "specifieke vormen van promiscuïteit" zijn en nog veel minder "reguliere" homoseksuele relaties. Waar is het onderscheid in relaties te vinden in de Catechismus van de Katholieke Kerk en waar worden in die catechismus zowel het een als het ander goed gepraat? Het leergezag heeft er al herhaaldelijk op gewezen dat theologen de leer van de Kerk conform de kerkelijke leer moeten verklaren. Anders behoeven ze te zwijgen. 
De moraaltheoloog is de mening toegedaan dat "we nood hebben aan een consistente seksuele en relationele ethiek, die geldt voor zowel hetero's als holebi's". 
Wordt dat dan een "ethiek van de ontucht"? Voor de hetero's dan een ethiek van "regulier" overspel bijvoorbeeld? 
 
Wat zal Roger dan doen met wat we vinden in de Eerste Brief aan de Korintiërs: 
Maar het lichaam is er niet voor de ontucht, maar voor de Heer, en de Heer voor het lichaam. God heeft niet alleen de Heer opgewekt uit de dood. Hij zal ook ons doen opstaan door zijn kracht. Gij weet toch dat uw lichamen ledematen zijn van Christus? Zou ik dan wat aan Christus toebehoort wegnemen en aan een deerne geven? Dat nooit! Of weet gij niet dat hij die met een deerne omgang heeft, één lichaam met haar wordt? De Schrift zegt immers: 'De twee worden één vlees'. Maar wie zich met de Heer verenigt, is met Hem één geest. Onthoudt u van hoererij. Elke andere zonde die een mens bedrijft, gaat buiten het lichaam om, maar de ontuchtige zondigt tegen zijn eigen lichaam. Gij weet het, uw lichaam is een tempel van de heilige Geest, die in u woont, die gij van God hebt ontvangen. Gij zijt niet van uzelf. Gij zijt gekocht en de prijs is betaald. Eert dan God met uw lichaam. (1 Kor. 6,13-20) 
Maakt uzelf niets wijs! Hoerenlopers, afgodendienaars, echtbrekers, schandknapen, knapenschenders, dieven, uitbuiters, dronkaards, lasteraars, oplichters, zij zullen het koninkrijk Gods niet erven. ( 1 Kor. 6, 9-10) 
 
Wanneer wij verwijzen naar deze teksten dan is men er met rasse schreden bij om de evangelietekst over de overspelige vrouw erbij te halen en er wordt dan gesteld dat Jezus barmhartig optrad en de overspelige niet veroordeelde, want wie onder de aanwezigen zonder zonde was, mocht de eerste steen gooien. Altijd opnieuw "vergeet" men dan de volledige tekst in overweging te nemen: Ook Ik veroordeel u niet, maar ga en zondig voortaan niet meer! Jezus treedt barmhartig op, want Hij is bekommerd om het zielenheil van de zondaar. Daarom: zondig voortaan niet meer! 
 
Als er dan toch wordt verwezen naar Jezus is het ook van belang de volgende tekst te overwegen: 'Staat het een man vrij zijn vrouw te verstoten om welke reden dan ook?' Hij gaf hun ten antwoord: 'Hebt gij niet gelezen, dat de Schepper in het begin hen als man en vrouw gemaakt heeft en gezegd heeft: Daarom zal de man zijn vader en zijn moeder verlaten om zich te binden aan zijn vrouw en deze twee zullen worden één vlees. Zo zijn zij dus niet langer twee, één vlees als zij geworden zijn. Wat God derhalve heeft verbonden, mag een mens niet scheiden'. Zij zeiden Hem: 'Waarom heeft Mozes dan voorgeschreven bij het wegzenden van een vrouw een scheidingsbrief te geven?' Hij antwoordde: 'Om de hardheid van uw hart heeft Mozes u toegestaan uw vrouwen weg te zenden: aanvankelijk was dit echter niet zo.' (Mat. 19, 4-9) 
Deze passage wordt meestal aangehaald om de onverbreekbaarheid van het huwelijk te bevestigen. Niets is minder waar. Maar de uitspraak van Jezus is wel duidelijk dat het gaat om het hechten van een man met een vrouw en Jezus laat geen weg open om de binding te bevestigen van een man met een man en een vrouw met een vrouw. Trouwens hoe worden die twee laatste één? En de eerste twee: daar is de éénwording toch maar een surrogaat gegeven, of niet? 
We kunnen verder wel stellen dat om de hardheid van het hart men tegenwoordig de homoseksuele relaties wil goedspreken. 
 
Er zijn onhuwbaren die zo uit de moederschoot zijn voortgekomen; en er zijn onhuwbaren die door de mensen zo gemaakt zijn ... (Mat. 19, 12)
 
Wil men persé ervan uitgaan dat homoseksualiteit is aangeboren, zoals Roger het wenst voor te houden: dan zijn ook zij onhuwbaar en niet alleen degenen die fysische gebreken lijden, zoals Jezus het bevestigt. Anderzijds, wanneer ze onder invloed van omstandigheden door mensen naar bijvoorbeeld de homoseksualiteit gaan neigen dan zijn ze ook voor Jezus onhuwbaar. 
 
Dat de Kerk haar leden aanspoort om begrip te hebben voor de andersgeaarde medemensen wordt door de holebi's niet geapprecieerd, zegt de moraaltheoloog.
Bovendien voelen zij zich gekwetst door het gebruik van het woord "ongeordend".
 
De leer van de Kerk spreekt immers over objectief ongeordend gedrag. De Kerk zegt wel dat wij als medemensen die mensen moeten respecteren als mens, zonder hun daden goed te keuren. 
Waarom voelen ze dat als kwetsend aan? Niemand kan toch ontkennen dat de daden die worden gesteld ongeordend zijn t.o.v. de daden die mogen gesteldworden tussen een man en een vrouw die voor elkaar in liefde en trouw aan de huwelijksband gehecht zijn. De overspelige pleegt trouwens ook ongeordende daden. Als die dat kwetsend vinden, beseffen ze tegelijk ook waarom. 
Anderzijds kunnen we ons afvragen of Roger door buiten de lijnen te kleuren en een moraal voor te spiegelen die niet in overeenstemming is met het leergezag, in feite met Gods gebod ingeprent in ons gevormd geweten, ook hij niet schuldig is aan ongeordend gedrag? 
 
Volgens Roger Burggraeve werd hij door de kerkelijke hiërarchie nooit geïnterpelleerd over zijn "moraaltheologie". Hij heeft dus jarenlang zijn aan de kerkelijke leer tegengestelde ideeën kunnen spuien en de kerkelijke hiërarchie heeft gezwegen en dus toegestemd. Wereldwijd verspreidt hij zijn ideeën, nu hij op emeritaat is, rusteloos als hij is. 
In het Jaar van het geloof kan dit blijkbaar blijven voortduren en acht Tertio het dan nog nodig om deze anti christelijke theorie een springplank aan te bieden binnen ons gelovig midden waarvan ze de woordvoerder wil zijn. Bovendien wordt dit artikel in de vasten aangeboden, wanneer er feitelijk extra aandacht voor de leer van de Kerk de bovenhand moet voeren. 
Gezien de voortdurende herhaling van deze theoloog maken we de woorden van Petrus tot de onze: "non possumus non loqui" - "Wij kunnen ( en mogen ) niet (langer) zwijgen". 
 
Lionel Nagels 
Kard. Cardijnstraat 64 b 2 
2840 Terhagen - Rumst.