Bewaarders van de toekomst

Verschenen in POSITIEF nr. 434 – SEPTEMBER  2013

​Het gezin, gegrond op het huwelijk tussen een man en een vrouw, is geen afgedane instelling, maar het is de toekomst van de menselijke maatschappij. En wie de Kerk beschuldigt van conservatisme krijgt een droog antwoord : "Ge moet eerder spreken van bewaarders van de toekomst", van de toekomst van de gemeenschap. Dit zijn de woorden van Mgr. Vincenzo Paglia, president van de Pauselijke Raad voor het Gezin, die in een onderhoud, verleend aan L'Osservatore Romano, blad van het Vaticaan, in het bijzonder de situaties analyseert, die zich voordoen in Italië, Frankrijk en in de Verenigde Staten, paradigma's van het actueel cultureel debat op de thema's van het gezin en tegelijk stelt hij de talrijke projecten van het dicasterie voor die op de sporen staan. 
 
Enkele weken na de Wereldvergadering van de gezinnen die werd gehouden in Milaan in juni 2012, heeft Paus Benedictus XVI u geroepen om de Pauselijk Raad voor het Gezin voor te zitten. Gisteren werden de belangrijke uitvoeringen van dit belangrijk evenement voorgesteld. Welke aanwijzingen heeft u daaruit getrokken ? 
 
Dat de grote deelname van talrijke gezinnen de levende kracht heeft getoond die zij in de Kerk en in de gemeenschap vertegenwoordigen. De onheilsprofeten die de uitdoving van het gezin hadden voorzien werden tegengesproken. Niettegenstaande alle moeilijkheden mogen wij vandaag niet vergeten dat het gezin de fundamentele hulpbron blijft van de maatschappij. We hebben in Milaan gezien dat het gezin blijft weerstand bieden. Zelfs de sterke culturele weerstand die het omringt heeft het niet klaar gespeeld zijn diepe wortels in het hart van de mensen weg te snijden. 
 
Vanwaar al dat optimisme? 
 
De statistieken die, ten minste in Italië, unaniem de telling weergeven van het gezin dat zich op de eerste plaats manifesteert als veilig oord, als schuilplaats, als steun blijft aan de top van de verwachtingen van de grote meerderheid van jongeren. Volgens een onderzoek, gecoördineerd door Pierpaolo Donati, professor sociologie aan de universiteit van Bologna, verklaren 80 procent van de jongeren het huwelijk te verkiezen, burgerlijk of kerkelijk. Van de 20 procent die het houden op het samenwonen, lijkt het dat slechts drie procent dit als een definitieve keuze beschouwen, de 17 procent overigen beschouwen het als voorbijgaand in afwachting van het huwelijk. 
 
Maar wat er momenteel in Frankrijk gebeurt laat dat niet denken dat in de rest van Europa de wind blaast in andere richtingen ? 
 
Ik herinner eraan dat in een enquête, gehouden door de Franse bisschopsconferentie een jaar en half geleden, 77 procent van de ondervraagde personen hebben geantwoord dat zij verlangden hun gezinsleven op te bouwen door heel hun leven samen te blijven met dezelfde persoon. En het getal bereikt 84 procent van de jongeren tussen 18 en 24 jaar. Ook deze peiling, net zoals die ik eerder heb gezegd i.v.m. Italië, drukken het gevoel uit van twee verschillende landen door hun cultuur en hun geschiedenis en die samenvallen in de nood van solidariteit van de gevoelens. Het gaat om een feit dat ons met veel aandacht doet nadenken, juist omdat het de wortels raakt van de hele mensheid, om in het hart van de Bijbel terecht te komen: "Het is niet goed dat de mens alleen blijft. Ik moet hem een hulp geven die bij hem past ", zo staat er geschreven in het Boek Genesis. ( 2, 18) Want de mens alleen is niets: voor hem speelt alles in de onderlinge afhankelijkheid. In deze zin vereisen de antwoorden op de peilingen, met de nadruk op de nood aan liefde en vriendschapsbanden, een standvastigheid boven de gevoelens. De zelfgenoegzaamheid riskeert een wegvretend virus te worden van de fundamentele nood van het gezin. 
 
Het debat over dit thema is ook in de Verenigde Staten bijzonder actueel. Is het om die reden dat u die grote Amerikaanse natie hebt gekozen als zetel voor de volgende wereldvergadering van de gezinnen ? 
 
De afspraak in Philadelphia in 2015 is nog veraf. Maar we werken al sinds enige tijd in dat land waar een individualistische dwaling aan het werk is die enkel kan worden afgeremd door de versterking van de diepe zin van het gezin, van de nood een gezin te hebben dat wordt gevormd door een vader, een moeder en kinderen. Het is van belang de band tussen de generaties en het gezin, kruispunt van de internationale generatieontmoeting te bevestigen. Wanneer 85 procent van de jong gedetineerden in de gevangenissen voor minderjarigen in de Verenigde Staten, afkomstig zijn van gezinnen zonder vader, noopt dit tot nadenken. Het zijn cijfers van het Instituut voor Amerikaanse Waarden. De nood van een stabiel gezin en de problemen die voorkomen wanneer zulke stabiliteit ontbreekt vormen een ziekteleer. 
 
Maar let op het gezin niet alleen af te schaffen omdat het soms ziek overkomt. Het is indrukwekkend te weten hoe auteurs zoals Alexis de Tocqueville tonen hoe de huidige moderne democratie een stevig en stabiel gezin eist. En dat leunt nauw aan bij wat Benedictus XVI in zijn boodschap voor de Werelddag van de vrede in 2008 heeft onderstreept over het thema van het menselijk gezin, gemeenschap van vrede: "Het gezin is een goddelijke instelling dat het fundament vormt van het leven van de personen, als het prototype van alle sociale orde."
Dat om ook te zeggen dat de tragedies, die in de Verenigde Staten zich voordoen in de gezinnen en de scholen, ons moeten aansporen ons te bevragen over het welzijn van het gezin. 
 
Helaas is er een scheiding bezig tussen de cultuur en het gezin. De een heeft het andere verlaten na het op alle mogelijke manieren te hebben uitgebuit, tot zover dat de taal zelf als een toren van Babel is geworden: men mengelt vader en moeder, man en vrouw, en er werd een verwarring gecreëerd tussen het huwelijk voor allen, tussen koppels die de iure als gelijken willen zijn en de afschaffing van de diversiteit eisen. 
 
In dit verband bevestigde de Mexicaan Octavio Paz, Nobelprijswinnaar, dat een volk dat zijn eigen taal verloochent zichzelf vernietigt. 
 
Inderdaad, vraag ik mij af wat er met het woord "broer" of "zuster", gezien de gewoonte, zal gebeuren, dat bovendien nog meer en meer ontwortelt door de keuze slechts één kind te hebben ? En als de term "ouder A" en "ouder B"wordt aangenomen, vraag ik mij af: wat is het eerste woord dat de ouders van het kind verwachten dat het zal uitspreken ? Er is in de heersende cultuur een neiging om zich te plooien naar de individualisering van het 'ik'. Die zal inderdaad veronderstellen aanspraak te kunnen maken op ongelimiteerde rechten. 
 
De rush naar het individualisme is bezig het gezin te ontbinden, net zoals de verschillende vormen van de maatschappij. Op het punt gekomen om verder politieke en wettelijke keuzes te maken die de gemeenschappen sinds verscheidene decennia naar de rand van de afgrond duwen, heeft Hans Jonas gewaarschuwd voor de ecologie. 
 
Daarom werd onze pauselijke raad opgeroepen een vernieuwende actie te promoten: bijvoorbeeld door langs ons internationaal congres, dat eind juni in Rome wordt gehouden, deskundigen uit te nodigen na te denken over de rechten van het gezin in het begin van dit nieuw millennium. Vanaf april is er een reeks van studieseminaries, onder de noemer: 
 
"Gesprekken voor het gezin". Deskundigen van verschillende vakken, in het bijzonder de psychiaters en de opvoeders, om er slechts twee te noemen zullen zich toespitsen op de grote uitdagingen betreffende het gezin en het huwelijk. 
 
Nochtans blijft men de Kerk als conservatief beschuldigen . 
 
Dat zijn oppervlakkige beschuldigingen. Het gaat er niet om verouderde instellingen te ondersteunen, maar aan de toekomst van de menselijke gemeenschap zelf te denken. 
 
We moeten eerder spreken van "bewaarders van de toekomst". Juist de Kerk kent de hoge prijs van de gezinsbroosheid die vooral door de kinderen wordt betaald, zelfs door de ongeborenen, door de ouderen, door de zieken. Het gezin betekent huisvesting, stabiliteit, groei, toekomst. Daarom is het van belang het getuigenis te onderstrepen dat de gezinnen moeten aanbieden. Er moet namelijk als voorbeeld aangetoond worden dat een gezin stichten mogelijk is en mooi, dat het beslissend is voor het zijne en voor dat van de anderen om de ervaring van de huwelijksliefde en de liefde voor het gezin mogelijk te maken en door de moeilijkheden te worstelen. 
 
Wat zijn de andere initiatieven die het dicasterie op het programma heeft? 
 
Wij vieren de dertigste verjaardag van het Verdrag van de rechten van het gezin, uitgevaardigd door onze dicasterie op 22 oktober 1983. Wij zullen het opnieuw voorstellen in de komende dagen aan de Verenigde Naties in New York en bij die gelegenheid zal ik worden ontvangen door de secretaris-generaal van de UNO, Ban Kimoon en door de president van de algemene vergadering, Vuk Jeremic. 
 
Onze algemene vergadering die we in oktober houden zal ook handelen over die tekst. 
 
En een moment van feest en vreugdevol getuigen zal de bedevaart zijn van de gezinnen naar het graf van Petrus, ter gelegenheid van het Jaar van het geloof, op 26 en 27 oktober. 
 
Bovendien is een betekenisvolle investering gedaan voor de communicatie, waarvan onze vernieuwde site www.familia.va in vier talen een van de eerste vruchten is. 
 
Gianluca Biccini
l.'Osservatore Romano 
7 febr. 2013 .