De Engel des Heren

Verschenen in POSITIEF nr. 434 – SEPTEMBER  2013 

​Maria is de eerste gelovige en nog altijd kunnen wij aan haar hand ons geloof dieper leren verstaan en beleven. Laat ik u even meenemen naar de Engel des Heren. Het gebed dat we om twaalf uur bidden, of vaak voor het middagmaal. Het heeft twee kenmerken. 
 
Ten eerste is het samengesteld uit teksten die komen uit het Evangelie. Vervolgens omvat het heel het leven van Jezus. Het beweegt zich tussen het mysterie van zijn menswording en het mysterie van zijn verrijzenis. De eerste bede gaat over de engel Gabriel die de menswording aankondigt en over de wijze waarop die is geschied. Vanuit God komt Jezus, met medewerking van Maria, op aarde om ons te verlossen. "Zij heeft ontvangen van de Heilige Geest." Hiermee is ook de menswording van iedere mens geheiligd. Een kind komt ook van God. Het is altijd beschermwaardig. 
 
In de tweede bede is Maria aanwezig, als de nieuwe Eva, die bereid is met God mee te werken. Zij stelt zich niet op tegenover God zoals Eva, maar is dienstbaar aan God. "Mij geschiede naar uw woord." De derde bede drukt het geheim van de menswording van God uit in haar diepe theologische betekenis. Door woorden te gebruiken uit het Evangelie volgens Johannes wordt gewezen naar het plan van God met de mens. Het Woord is God vanaf het begin, door het Woord is alles geworden en dit Woord wordt mens. God blijft God en God wordt helemaal mens. Dit Woord woont onder ons. Allereerst woont Jezus in de schoot van Maria, dan woont Hij in het gezin van Maria en Jozef in Nazareth, daarna openbaart Hij zich in zijn openbaar leven als het venster naar de Vader. In het paasmysterie voltrekt Hij de verlossing en gaat Hij als eerste van de mensen binnen in de hemel. Tenslotte blijft Jezus de levende Heer die in zijn Kerk aanwezig is en zijn heilswerk sacramenteel voort blijft zetten. 
 
"Het Woord heeft onder ons gewoond." Tussen de aanroepen bidden wij drie maal het Weesgegroet. Hierin wordt in het eerste deel de grootheid van Maria uitgedrukt. In het tweede deel vragen wij of Maria in ons leven aanwezig wil zijn. En wel op de twee belangrijkste momenten in ons leven. Namelijk 'nu', op dit moment; het komt eropaan dat wij in het nu leven. Verder 'in het uur van onze dood'. Het moment dat we weg gaan om ons te verenigen met God. We zijn dan op weg naar de vervulling van ons leven. De oproep tot het slotgebed is eveneens rijk aan inhoud. Maria wordt aangeroepen als Moeder van God en als degene die onze eerste voorspreekster is. "Bidt voor ons, heilige Moeder Gods ... " Wij roepen Maria aan opdat zij voor ons heil zal bidden. Dat alles, wat in Christus ons beloofd is, ook ons deel zal worden. " ... opdat wij de belofte van Christus waardig worden." 
 
Het slotgebed van de Engel des Heren is compact en tegelijk omvat het in een zekere zin heel ons christelijk leven. We vragen om de genade, de goddelijke kracht, waardoor wij ons één kunnen maken met Jezus. In zijn menswording kunnen wij God leren kennen en beminnen en door steeds te vieren wat Hij voor ons op het kruis heeft gedaan kunnen wij komen tot de glorie van de verrijzenis. Maria is in alles verweven met het leven van Jezus. 
 
Zij is tenslotte gekroond tot Koningin van hemel en aarde. Zij kan daardoor overal en altijd voor ieder van ons ten beste spreken. Door te bidden met Maria laten we ons dragen door het gebed van de hele Kerk. 
 
+ A.L.M. Hurkmans
 bisschop van 's-Hertogenbosch