Een hart zonder liefde is als een kerk die aan de eredienst is onttrokken

Verschenen in POSITIEF nr. 441 – APRIL  2014 

In aanwezigheid van de nieuw gecreëerde kardinalen sprak de H. Vader als volgt in de Sint-Pietersbasiliek. ( 7de zondag A-jaar) 
 
"Laat ons, barmhartige Vader, met uw hulp, steeds aandachtig luisteren naar de stem van de Heilige Geest" 
 
Dit gebed, dat gebeden werd aan het begin van de Mis, herinnert ons aan een grondhouding: het luisteren naar de Heilige Geest die de Kerk bezielt en doet leven. Met zijn scheppende en vernieuwende kracht ondersteunt de Heilige Geest steeds de hoop van het volk Gods op haar weg door de geschiedenis, en steeds verleent Hij bijstand, als Parakleet, aan het getuigen van de christelijke sterkte. Laat ons op dit moment allen gezamenlijk met de nieuwe kardinalen luisteren naar de stem van de Heilige Geest, zoals die spreekt door de voorgedragen lezingen uit de Schrift. 
 
In de eerste lezing klonk de oproep van de Heer aan zijn volk: "weest heilig, want Ik, de Heer, uw God, ben heilig." (Lev. 19, 2) 
 
En in het Evangelie sluit Jezus daarbij aan: "Jullie moeten volmaakt zijn, zoals ook jullie hemelse Vader volmaakt is." (Mt. 5, 48) 
 
Deze woorden zijn gericht aan ons allemaal, als leerlingen van de Heer. En vandaag zijn ze speciaal aan mij en aan jullie gericht, dierbare medebroeders kardinalen, en in het bijzonder aan jullie, die gisteren werden opgenomen in het college van kardinalen. De heiligheid en de volmaaktheid van God te evenaren, kan een onbereikbaar doel lijken. Toch dragen de eerste lezing en het Evangelie concrete voorbeelden aan, opdat het "gedrag" van God tot regel van ons doen en laten wordt. Maar denk eraan, denk er allemaal aan, dat onze inspanningen zonder de Heilige Geest voor niets zijn ! De christelijke heiligheid is niet vooral ons werk, maar is de vrucht, van gewilde en gepraktiseerde volgzaamheid tegenover de Geest van de drievoudig heilige God. 
 
Het boek Leviticus zegt: "Je moet in je hart geen haat koesteren tegen je broeder ... je moet je niet wreken en geen wrok koesteren. Je moet je naaste liefhebben." (Lev. 19, 17-18) 
 
Dat soort van gedrag ontspringt uit de heiligheid van God. Wij zijn daarentegen gewoonlijk zo anders, zo egoïstisch en trots ... en toch worden we 
 
aangetrokken door de goedheid en de schoonheid van God, en de Heilige Geest kan ons louteren, kan ons veranderen en vormen, dag in dag uit. Dat bewerkstelligen van omkeer, omkeer in het hart, dat wij allemaal, - in het bijzonder jullie kardinalen en ik -, moeten volbrengen. Omkeer. 
 
In het Evangelie spreekt ook Jezus tot ons over de heiligheid en Hij leert ons de nieuwe wet, Zijn wet. Hij doet dat door enkele keren naast elkaar te stellen de onvolmaakte gerechtigheid van de Schriftgeleerden en Farizeeën en de grotere gerechtigheid van het Rijk van God. De eerste gelijkenis vanuit het Evangelie van vandaag betreft de wraak. "Jullie hebben gehoord, dat gezegd is: 'Oog om oog, tand om tand.' Ik echter zeg jullie: ... als iemand je op de rechter wang slaat, keer hem dan ook de andere wang toe." (Mt. 5, 38-39) 
 
We mogen niet alleen niet het kwaad dat iemand ons heeft aangedaan vergelden, maar moeten ons ook inspannen, ruimhartig goed te doen. 
 
De tweede gelijkenis heeft betrekking op de vijanden: "Jullie hebben gehoord, dat gezegd is: 'Je moet je naaste liefhebben en je vijand haten.' Ik echter zeg jullie: bemint je vijanden en bid voor diegenen die je vervolgen". (Mt. 5, 43-44) 
 
Van degene, die Jezus wil navolgen, verlangt Hij, ook hem lief te hebben die het niet verdient, zonder tegenprestatie, om het gebrek aan liefde te compenseren, dat in de harten, in de menselijke betrekkingen, in de gezinnen, in de gemeenschappen en in de wereld heerst. 
 
Mijn medebroeders, kardinalen, Jezus is niet gekomen om ons goede manieren, de manieren van de fatsoenlijke burgers, te leren! Daar hoefde Hij niet voor uit de hemel naar ons toe te komen en op het kruis te sterven. Christus is gekomen, om ons te redden, om ons de weg, de enige uitweg uit het drijfzand van de zonde te wijzen, en die weg van de heiligheid is de barmhartigheid, die weg die Hij is gegaan en die Hij iedere dag met ons mee gaat. Heilig te zijn, is geen luxe, het is noodzakelijk voor het heil van de wereld. Dat is wat de Heer van ons verlangt. 
 
Dierbare medebroeders kardinalen, Jezus, de Heer, en onze moeder, de Kerk, verlangen van ons, dat we van deze houding van heiligheid met nog groter ijver en met nog meer vuur getuigen. Met name in deze zee van onverschuldigde, onbaatzuchtige liefde bestaat de heiligheid van een kardinaal. Hebben we daarom allen lief, die ons vijandig gezind zijn; zegenen wij hen, die slecht over ons spreken; groeten we met een glimlach, diegenen die het misschien niet verdienen; en laten we niet pogen ons te doen gelden, maar laat ons het gelijk hebbende geweld te beantwoorden met zachtmoedigheid; vergeet de geleden vernederingen. Dat we ons altijd laten leiden door de Geest van Christus, die zichzelf heeft geof- 
 
ferd op het kruis, zodat wij "kanalen" kunnen zijn, waardoor Zijn liefde stroomt. Dat is de houding, dat moet het gedrag van een kardinaal zijn. 
 
De kardinaal, - dat zeg ik in het bijzonder tot jullie - treedt binnen in de Kerk van Rome, broeders, en niet in een hofhouding. Mijden we hoofse gewoonten en intriges, roddel, samenspannen, vriendjespolitiek of bevoordeling, en laten we ons wederzijds helpen, dit alles te mijden. Ons spreken moet dat zijn van het Evangelie: "ons ja moet ja zijn en ons nee moet nee zijn". Onze houding moet die zijn van de zaligsprekingen en onze weg die van de heiligheid. Laat ons nogmaals bidden: "Met uw hulp, barmhartige Vader, laat ons steeds aandachtig luisteren naar de stem van de Heilige Geest." 
 
De Heilige Geest spreekt vandaag tot ons ook in de woorden van de heilige Paulus: "Weten jullie niet, dat jullie de tempel van God zijn? ... Gods tempel is heilig, en dat zijn jullie". (1 Kor. 3, 16-17) 
 
In deze tempel, die wij zijn, wordt een levensliturgie gevierd: die van de goedheid, van de vergeving, van het dienen - in één woord: de liturgie van de liefde. Die tempel wordt ontheiligd zodra wij de plichten tegenover onze naasten verwaarlozen. Wanneer in ons hart de minsten van onze broeders ruimte krijgen, dan is het God zelf, die daar ruimte krijgt. Wanneer er voor die broeders geen plaats is, dan is er voor God zelf geen plaats. Een hart zonder liefde is als een ontheiligde Kerk, die aan de eredienst is onttrokken en voor andere doeleinden is bestemd. 
 
Dierbare medebroeders kardinalen, laten we met Christus en onder elkaar verenigd blijven. Ik vraag jullie om mij nabij te zijn, met gebed, met goede raad en om met mij samen te werken. En jullie allemaal, bisschoppen, priesters, diakens, personen van het godgewijd leven en leken, roep samen de Heilige Geest aan, zodat het kardinalencollege steeds vuriger in de pastorale liefde, steeds meer van heiligheid vervuld zal zijn, om het Evangelie te dienen en de Kerk te helpen, de liefde van Christus over de wereld te laten stralen.