Martelaren

Verschenen in POSITIEF nr. 442 – MEI 2014 

​Reeds jong heb ik geleerd me te interesseren voor mijn patroonheilige, voor Sint-Joris. Hij moet een christelijke ridder zijn geweest, gesneuveld omstreeks 303 bij een stad in wat nu Turkije heet. Daar zou hij een koningsdochter beschermd hebben tegen een draak, die de streek terroriseerde. Hoewel de meningen omtrent de historiciteit van dit verhaal verschillen, wordt hij kerkelijk ais martelaar vereerd op 23 april. Het Oude Testament vertelt over de Makkabese broeders die omwille van de geloofstrouw ter dood worden gebracht. Het Nieuwe Testament spreekt over de voorloper Johannes de Doper, die over Jezus getuigt: 
"Hij moet groter worden en ik kleiner". (Joh. 3, 30) Hij verwijst naar Jezus, die zijn leven geeft aan God voor de mensen. (10.18) Hij is de martelaar bij uitnemendheid. Ook de oude Kerk kent er: Stefanus, lreneus, Justinus en vele anderen. In de zestiende eeuw, tijd van de Reformatie, kennen we onder anderen John Fisher en Thomas More in Engeland die hun trouw aan de eenheid van de katholieke Kerk met hun leven hebben moeten bekopen. ln onze streken om dezelfde reden de martelaren van Gorcum. In de Spaanse burgeroorlog rond 1936 zijn vele katholieken vanwege hun geloofstrouw omgebracht. De Tweede Wereldoorlog verwijst ons naar Edith Stein, Titus Brandsma en vele anderen die mede vanwege hun geloof in de concentratiekampen stierven. Paus Johannes Paulus Il, die verschillende van zijn docenten naar Auschwitz had zien sturen, koos ervoor om Maximiliaan Kolbe - die zijn leven gaf voor een medegevangene - in 1982 ais martelaar heilig te verklaren, ook al hadden sommigen hem geadviseerd de titel 'belijder' te gebruiken. 
De kortste omschrijving van martelaar is: een ter dood gebrachte geloofsgetuige. "Het martelaarschap is het meest verheven getuigenis dat men van de waarheid van het geloof kan geven; het betekent een getuigenis dat leidt tot de dood. De martelaar getuigt voor Christus, gestorven en verrezen, met wie hij door de liefde verbonden is". (Catechismus van de Katholieke Kerk, 2473) Verderop spreekt hetzelfde boek beeldrijk van "Het archief van de waarheid, geschreven met letters van bloed". (CKK 2474) 
Je leven wegschenken tot in de dood, uit liefde voor Christus en om Hem na te volgen. Dit consequente en radicale geloof is bij uitstek een teken van de vitaliteit van het Evangelie. De sterfdag van de martelaren is hun geboortedag bij God. Vaak is die datum de dag waarop zij in de liturgie van de Kerk vereerd worden. Ais christenen leven wij in verbondenheid met hen, in de gemeenschap der heiligen. Ze zijn daarom voorbeeld en voorspraak tegelijk. Een veeleisend geloof blijkt vaak tevens een uitdagend geloof te zijn. Dit zien we vandaag met name in sommige moslimlanden, waar de christenen een uiterst kleine minderheid vormen en omwille van hun geloofstrouw vervolgd worden. Hun onwrikbaar geloof is voor katholieken in andere landen een kostbaar teken van hoop. "De waarheid zal u vrij maken" (Joh. 8, 32), zegt Jezus. Geen wonder dat Theresia van Lisieux schrijft: "ln mijzelf voelde ik de roeping tot strijder, priester, leraar, apostel, martelaar". (8 september 1896) 
 
Mgr. Joris Schröder 
Den Bosch.