De bevoorrechte dag om te vieren

Verschenen in POSITIEF nr. 443 – JUNI  2014 

​Om de betekenis van de Eucharistie uit te leggen, stel ik aan ouders van eerste Communicanten weleens de vraag: 'Wanneer heeft Jezus de Eucharistie ingesteld?' Velen weten dan te antwoorden: 'op Witte Donderdag, bij het Laatste Avondmaal'. Vervolgens vraag ik: 'Wat is de bevoorrechte dag voor de viering van de Eucharistie? 'En dan klinkt meestal uit een mond: 'zondag'. Maar als ik dan vraag: 'Waarom wordt de Eucharistie niet op donderdag gevierd?' zwijgen de meesten. We zijn er zo vertrouwd mee dat het op zondag is dat we er niet bij stilstaan waarom dit zo is. 
 
De Kerk komt echter sinds haar ontstaan bijeen op zondag voor de Eucharistie. Dat is geen toeval. Door samen te komen op zondag verkondigen we dat de Eucharistie de maaltijd van de dood en de verrijzenis van de Heer is. Indien donderdag de bevoorrechte dag zou zijn, zou de Eucharistie begrepen moeten worden als de herneming van het Laatste Avondmaal; indien het vrijdag zou zijn, zou ze de herinnering aan het kruis zijn; indien zaterdag: de verwachting. Maar het moeten de zondag en de verrijzenis zijn opdat het werkelijk Eucharistie is, dat wil zeggen: dankzegging. We moeten dankzeggen aan God die, zelfs nadat we zijn Zoon hebben gekruisigd, alle dingen opnieuw maakt.
 
Ook aan doopouders kunnen we de vraag stellen: 'Wat is de bevoorrechte dag voor de viering?' En waarschijnlijk komt dan ook spontaan het antwoord: 'zondag'. Maar de vraag 'waarom?' is voor de meesten moeilijker te beantwoorden. 
 
Het doopsel wordt bij voorkeur gevierd op Pasen. Men koos lang geleden voor die dag omdat het de dag is van de verrijzenis van de Heer. En daar gaat het ook bij het doopsel om. Het christelijk doopsel is geen herhaling van het doopsel door Johannes de Doper, maar brengt ons in contact met wat het meest karakteristiek is aan Christus, zijn dood en verrijzenis. Paulus legt het als volgt uit: "Weet u niet dat wij door de doop, die ons een heeft gemaakt met Christus Jezus, delen in zijn dood? Door de doop zijn wij met Hem een nieuw leven gaan leiden." (Rom. 6, 3-4) 
 
Door het doopsel op Pasen te situeren, wordt bovendien vermeden dat het doopsel gereduceerd wordt tot een familiefeest. Pasen is de dag (of eerder de nacht) waarin alle doopsels gevierd worden, wat hun kerkelijk karakter waarborgt. Men is niet alleen gedoopt, maar samen met vele anderen tot lid gemaakt van het Volk van God. De Orde van dienst voor het doopsel preciseert: "Om het paaskarakter van het doopsel in het licht te stellen is het aanbevelenswaardig het doopsel te vieren in de paaswake of op zondag, de Dag des Heren, de dag waarop de Kerk wekelijks de verrijzenis van de Heer viert. Op zondag kan het doopsel ook gevierd worden tijdens de eucharistieviering, zodat heel de gemeenschap erbij wordt betrokken en de band tussen doopsel en Eucharistie des te beter tot uiting komt." 
 
Door het doopsel op Pasen te plaatsen verkondigt de Kerk dat het christelijk leven een voortdurende overgang is in de dood en verrijzenis van de Heer. Door de Eucharistie op zondag te vieren, maakt ze duidelijk dat ze een dankzegging is aan God als overwinnaar van de dood. 
 
Diocesane Commissie Liturgie
's Hertogenbosch.