Leven zonder leugens

Verschenen in POSITIEF nr. 445 – OKTOBER  2014 

​Leven zonder leugens. Dit is de titel van een bekende oproep door Alexander Solsjenitsyn. Het geschrift verscheen in 1973, de dag na zijn arrestatie door de K.B.G. 
 
De Russische dissident veroordeelde in dit geschrift de Goelag Archipel, die gebaseerd was op misdaad en leugen. Hij riep op het te bestrijden met de waarheid als onzichtbaar wapen. De waarheid triomfeert altijd wanneer ze zich openlijk uitdrukt. De leugen heeft alleen de overhand als deze erin slaagt de waarheid te doen versmachten. Hiervoor heeft men nood aan de manipulatie van de geesten en de gewetens. Gisteren legde het communisme met geweld de leugen op. Vandaag voedt het westerse relativisme die leugen en ondersteunt het via een systeem dat is uitgewerkt met massa media, en wordt gecontroleerd door ideologische en financiële lobby's. 
 
Een doek van leugens omhult en verstikt de wereld van vandaag. Beschouwen we maar de kolossale fraude van het evolutionisme, ingeprent vanuit de klaslokalen. En dit alhoewel geen enkele ernstige wetenschapper er krediet aan verleent. Ook een enorme leugen is deze van de euro, die wordt verdedigd door al de europese regeringen. Dit ondanks de rampen die hij provoceerde. De leugens van de kerkelijke wereld zijn niet minder zwaar. Beginnen we bij de dogmatisering van het 2de  Vaticaans Concilie, dat wordt voorgesteld als het "nieuwe Pinksteren" van het kerkelijk leven. In de 50 laatste jaren werd het toen gevolgd door een verwoestende religieuze crisis. 
 
De leugen doet zich gelden als men ophoudt de waarheid te prediken. Pilatus' vraag weerklinkt echter nog in de relativistische maatschappij: "Wat is Waarheid?" (Joh. 18, 38) Het antwoord van gisteren als van vandaag is uniek: de waarheid is God. Daarbuiten is alles dwaling en leugen. God is waarheid in wezen, want van Hem komt alle echte kennis. Maar ook omdat Hij, als Schepper van het heelal, de bron van waarheid is in alles. Elk schepsel heeft van God de waarheid van zijn wezen ontvangen, en het feit van kennen is niets anders dan de overeenkomst van het oordeel van de geest met de objectieve waarheid van het werkelijke. Ons oordeel kan waar of fout zijn, bevestigt Josef Pieper, maar de dingen zijn altijd en enkel waar, nooit fout. Hetzij het idee dat ik heb van de realiteit overeenkomstig is met hem, hetzij ik de werkelijkheid dwing om zich te plooien naar het idee dat ik ervan maak. Dit is het wat totalitaire systemen van de 20ste  eeuw hebben gedaan: ze hebben de realiteit van de mens willen verplichten zich te modelleren naar hun misvormde ideologieën. Het resultaat is een ramp geweest voor de gehele mensheid. 
 
Jezus Christus, het goddelijk Woord, is als God, de volledige en absolute waarheid. Hij brengt de waarheid van de hemel op aarde. Aan Pilatus zegt Hij: "Ik ben geboren en in de wereld gekomen om getuigenis af te leggen van de Waarheid" .(Joh. 18, 37) De waarheid waarvan Jezus Christus getuigt en die Hij verkondigt, is het woord van God, dat wordt overgebracht langs twee wegen: de H. Schrift en de traditie van de Kerk. Deze waarheid is niet van menselijke, maar van goddelijke oorsprong. Daarom zegt de Heer: "Al wie uit de waarheid is, luistert naar mijn stem". (Joh. 18, 37) 
 
Jezus heeft van zichzelf gezegd: "Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven" .(Joh. 14, 6) De katholieke, apostolische en romeinse Kerk die door Hem is ingesteld, is de enige om te begeleiden naar de waarheid, en om door de waarheid heen zijn gelovigen het eeuwig leven te schenken. Dit zoals haar stichter. In de encycliek "Humanum Genus" van 20 april 1884 stelt Leo XIII het slagveld van de mensheid voor in twee verschillende kampen. Het eerste is het rijk van God op aarde, te weten de ware Kerk van Jezus Christus. Het tweede is het rijk van Satan. Deze twee rijken gelijken op twee steden die door tegenovergestelde wetten leiden naar tegenovergestelde doelen. Volgens de H. Augustinus hebben ze hun oorspronkelijk principe in twee liefdes: de eigenliefde gaande tot de minachting van God. En de liefde tot God gaande tot het minachten van zichzelf. (De Civitate Dei, lib. XIV, c. 17) 
 
Degene die het slechte volgen, gebruiken niet enkel de vervolging, maar ook de duivelse kunst van het verleiden. Om de mensen te verwijderen van de waarheid, laat de duivel hen geloven dat het mogelijk is de waarheid te verzoenen met de wereldse waarden zoals rijkdom en macht. Dit door af te zien van ze te onderwijzen met een onverzoenlijke en exclusieve liefde. Dat zal gebeuren op het einde van de tijden. Wegens hun ontrouw en hun zonden zal God toelaten dat velen veroverd zullen zijn door verleidelijke dwalingen. In de 2de  brief aan de Thessalonicenzen schrijft de H. Paulus dat in de laatste tijd velen zich zullen verliezen, ten onder gaan "omdat ze zich hebben afgesloten voor de liefde tot de waarheid, die hen had kunnen redden". (Il Tess. 2, 10) In dezelfde brief waarschuwt de apostel: "Dus, broeders, blijf vast en houdt u aan de overleveringen die gij hebt ontvangen, hetzij mondeling, hetzij door onze brief. (Il Tess. 2, 15) 
 
Het relativisme is de levensfilosofie van degene die zich gedraagt alsof er geen enkele waarheid of absoluut principe bestaat. Het criterium van het oordeel en van de handeling is gelegen in de opinies, de (eigen)belangen, de verlangens, en bij de laatste analyse: in de wil van het individu. Onder dit aspect is het relativisme geen tegenstelling met een bepaalde waarheid, maar de ontkenning - uit principe of feitelijke werkelijkheid - van het idee zelf van waarheid. In die zin is het een radicaal atheïsme. Maar de waarheid wordt eveneens ontkend door het pragmatisme. Het is de houding van hen die echter zonder de waarheid te ontkennen, haar zoeken in de resultaten van de handeling. In de plaats van de beschouwde waarheid stelt zich de beoefende waarheid, opgevat in functie van zijn doeltreffendheid en zijn succes. 
 
Zelfs de mensen van de Kerk, die bij uitstek de dragers van de waarheid zouden moeten zijn, lijken hun missie te hebben verlaten om de waarheid in zijn gaafheid en zijn zuiverheid te verkondigen. Velen onder hen houden zich meer bezig met de praktische afloop van de verkondiging van de waarheid dan met de waarheid zelf die ze zouden moeten verkondigen .. De niet verhandelbare rechten van de waarheid buigen zich naar de wisselende eisen van de hedendaagse mens. God is geruisloos uit de weg geruimd. Het zwaartepunt is verplaatst. De religie van God wordt religie van de mensheid. Niettemin bevestigt Pius XI in de encycliek” Mit brennender Sorge" van 14 maart 1937, waarin hij het nationaal socialisme veroordeelt, dat "de eerste en belangrijkste liefde-gave van de priester aan de wereld is: het dienen van de waarheid, de volledige waarheid; de dwaling ontmaskeren en weerleggen, wat ook zijn gedaante en zijn vermomming mag zijn. Afzien van dit te doen, zou niet enkel een verraad zijn tegenover God en uw heilige roeping, maar ook een overtreding ten opzichte van het echte welzijn van uw volk en vaderland". 
 
De waarheid, die God is, moet worden gediend, onafhankelijk van de gevolgen die ze op ons kan hebben of op een algemenere manier voor de maatschappij. Dit op politiek, economisch en religieus vlak. Degene die de waarheid liefheeft, moet bereid zijn tegen zijn eigen interesses in te gaan, te lijden en indien nodig, zijn leven te verliezen om te getuigen. We dienen integraal de waarheid van het Evangelie te onderwijzen en te beleven. Leven zonder leugen betekent leven in de waarheid. Leven in de waarheid wil zeggen al zijn inspanningen aanwenden om de waarheid te kennen en lief te hebben. Liefde voor de waarheid is de liefde voor God. En om God lief te hebben, dient men Zijn volledige wet lief te hebben en na te leven. In de strijd en in de verdediging van de goddelijke - en de natuurwet manifesteert zich niet enkel onze liefde tot God, maar ook onze liefde tot de naaste; de naaste die nood heeft aan geholpen te worden door het brood van de waarheid. Het is de kostbaarste weldadigheid die we zouden kunnen teweeg brengen. De waarheid naar de naaste brengen betekent eigenlijk Jezus Christus naar hem brengen. Hij is het die via ons schenkt, maar het is ook Hij die ontvangt: "In waarheid, Ik zeg het u, telkens ge dit zult doen aan de kleinsten onder de mijnen, zult ge dit aan Mij doen". (Mat. 25, 49)
 
Roberto de Mattei, pr.