Hoe de verrezen Jezus zich aan ons laat zien en in ons midden wonderen doet

Verschenen in POSITIEF nr. 451 – APRIL 2015

Christenen leven vanuit het paasgeloof. Het verhaal over 'de derde ontmoeting van de leerlingen met de verrezen Heer' (Joh 21, 1-14) is een prachtige catechese over de aanwezigheid van de verrezen Jezus in het pastoraal werk, hoe Hij ons hierbij helpt en hoe wij Hem daar kunnen ontmoeten, ook vandaag.
Galilea
Dit is het enige verschijningsverhaal uit onze evangelies dat zich niet afspeelt in Jeruzalem, maar in Galilea. Dat maakt het bijzonder. In het Marcusevangelie horen we Jezus gedurende het laatste avondmaal al tegen zijn leerlingen zeggen: Na mijn opwekking zal Ik jullie voorgaan naar Galilea. (Mc 14, 28) En op paasdag geeft een engel aan de vrouwen de volgende boodschap mee: Zeg tegen zijn leerlingen en tegen Petrus: 'Hij gaat jullie voor naar Galilea, daar zullen jullie Hem zien, zoals Hij jullie heeft gezegd'. (Mc 16, 7) Blijkbaar is Galilea voor de leerlingen van toen en van nu een aangewezen plek om de verrezen Jezus te ontmoeten. Toch moeten we op het allerlaatste hoofdstuk van het Johannesevangelie wachten om dit beter te begrijpen, want pas dan horen we het verhaal.
Zeven leerlingen is genoeg
In Galilea, bij het meer, komen in de dagen na Pasen zeven leerlingen samen: Simon Petrus, Tomas die ook Didymus genoemd wordt, Natanaël uit Kana in Galilea, de zonen van Zebedeus en nog twee andere leerlingen. (Joh 21, 2) Ze zijn niet talrijk, maar zeven is inderdaad voldoende, net zoals de zeven broden bij de tweede broodvermenigvuldiging (Mc 8, 1-8) of de vijf broden en twee vissen in de broodvermenigvuldiging uit het Johannesevangelie. (Joh 6, 1-15) Indien in een parochie of beweging zeven leerlingen in geloof en liefde het werk van het evangelie opnemen, zal Jezus zich laten zien en wonderen doen! Dat is het paasgeloof!
Vrienden van Jezus
Johannes noemt vijf leerlingen bij name, en door een of ander detail roept Hij hun persoonlijke vriendschap met Jezus op. Simon is door de ontmoeting met Jezus 'Petrus' geworden, de Rots waarop de Kerk gebouwd wordt. Van Tomas heeft Johannes nog maar net verteld hoe hij na een diepe crisis door een ontmoeting met de verrezen Jezus tot geloof komt. (Joh 20, 24-29), Ook Natanaël kennen we uit het Johannesevangelie. Hij was bevriend met Filippus. Toen deze hem enthousiast vertelde over Jezus, deed Natanaël sceptisch: Uit Nazaret? Kan daar iets goeds vandaan komen? Toch ging hij met Filippus mee en zijn hart ging open en hij zei: Rabbi, U bent de Zoon van God. (Joh 1, 49).
Paasleerlingen
Deze geheugenopfrissing maakt iets duidelijk: deze zeven personen hebben een persoonlijke geschiedenis met Jezus. Ze hebben de verrezen Jezus ontmoet en zijn tot geloof gekomen. Het zijn paasleerlingen. Dat stelt een vraag aan ons: Ken ik Jezus? Heb ik Hem ontmoet? Heeft Hij mijn hart aangeraakt en in vuur gezet? Leef ik vanuit deze vriendschap met de verrezen Heer? Ben ik een 'paasleerling'? Indien wij op deze vragen, ondanks onze kleinheid en zwakheid, bevestigend kunnen antwoorden, laten wij dan samen met andere paasleerlingen op weg gaan naar Galilea, Jezus tegemoet: Hij gaat jullie voor naar Galilea, daar zullen jullie Hem zien, zoals Hij jullie heeft gezegd.
Waar ligt Galilea?
Galilea is het land waar Jezus door dorpen en steden trok om te evangeliseren. Galilea is daarom voor ons de plek waar wij naar de mensen toegaan om hen vanuit Jezus te dienen of het evangelie aan te reiken. Dat kan je eigen gemeente of buurt zijn of het ziekenhuis of de school waar je werkt. Indien we daar in onderlinge verbondenheid en in vertrouwen op Jezus de netten van het evangelie uitgooien, zal Hij aanwezig zijn en ons werk vruchtbaar maken. We zullen Hem zien en ontmoeten. Dat is het paasgeloof!
De nacht van Pasen
Toch lijkt het evangelisatiewerk van de zeven in eerste instantie een maat voor niets: Die nacht vingen ze niets (Joh 21, 3) Het is een ervaring die alle paasleerlingen meemaken. Het is de ervaring van de nacht waarin we niet merken hoe Jezus bij ons is, ons werk zegent en vruchtbaar maakt. Het paasgeloof behoedt niet voor moeizaam werk en al evenmin voor ontgoochelingen. Het is geen 'instant-formule', die altijd meteen en vanzelf werkt.
De dag van Pasen
Het paasgeloof kent zijn nacht, maar ook zijn dag. Toen het morgen was geworden, stond Jezus aan de oever, maar de leerlingen wisten niet dat het Jezus was. (Joh 21,4) Dat is het groot feit: Jezus is aanwezig bij de paasleerlingen daar waar zij zich moeite geven voor het evangelie. Zei Jezus niet: Waar er twee of drie in mijn naam samen zijn, daar ben Ik in hun midden? (Mt 18, 20) Dit hoort tot de kern van ons paasgeloof: Waar wij in de naam van Jezus één van hart bidden en één van hart samenwerken, komt de verrezen Heer midden onder ons, ook al zullen ook wij het dikwijls niet weten of beseffen.
Het missionair elan van Pasen
Dit vertrouwen schenkt aan de paasleerlingen een groot en sterk missionair elan om de netten telkens weer uit te gooien, zelfs al zien of begrijpen ze nog niet hoe de Heer ze zal gaan vullen. Wie een kind van Pasen is, gelooft en vertrouwt erop dat de verrezen Heer mee gaat en de netten ten gepaste tijde zal vullen. Dat is wat op het meer van Galilea gebeurt:
Jezus riep hun toe: ·werp het net uit, rechts van de boot, daar zul je wel iets vinden.' Ze wierpen het net uit, en er zat zo'n massa vis in dat ze niet meer bij machte waren het op te halen. (Joh 21, 4-6)
 
Het paaswonder
Dat is het paaswonder. Zoals op paasdag de zware steen was weggerold van het graf, zo lopen in dit paaswonder de netten, die een hele nacht leeg bleven, vol met een massa vis. De verrezen Heer doet de dood wijken voor het leven, steriliteit voor vruchtbaarheid, ongeloof voor geloof, de winter van de Kerk voor de lente. Zalig de paasleerlingen die geloven in het paaswonder nog voor ze het hebben gezien, want ze zullen zich verblijden over de wonderen die de Heer voor hun ogen verricht. Ze zullen de 'Vreugde van het Evangelie' kennen. Dat is de eerste paasvreugde.
De grotere paasvreugde
Er is een nog grotere paasvreugde: Daarop zei de leerling van wie Jezus hield tegen Petrus: 'Het is de Heer.' Nauwelijks had Simon Petrus gehoord 'Het is de Heer', of hij schortte zijn kiel op - het enige wat hij aan had - en sprong in het water. (Joh 21,7) De grotere paasvreugde is te mogen zien, doorheen de wonderen die de Heer verricht, hoe Hij zelf bij ons is. Ja, wie in diepe vriendschap met Jezus leeft, zoals de leerling van wie Jezus hield, kan doorheen de wonderen die hij meemaakt met de ogen van het geloof de aanwezigheid van Jezus zien, ook vandaag. Dat is de grote paasvreugde. Geholpen door de geliefde leerling, gaan nu ook de ogen van Simon Petrus open en hij gooit zich in het water, Jezus tegemoet.
De eucharistie als volle ontmoeting met de verrezen Heer
Het missionair engagement van de paasleerlingen mondt uit in de volle ontmoeting met Jezus in de eucharistie, waar Hij zelf hun te eten geeft: Toen ze aan land waren gestapt, zagen ze dat er een houtskool-vuur was aangelegd, met vis erop en brood ernaast. Jezus zei tegen hen: Breng wat van de vis die jullie zojuist gevangen hebben.' Daarna zei Jezus: 'Kom nu en eet.' Geen enkele leerling durfde Hem te vragen: Wie bent U?' Ze wisten nu dat het de Heer was. Toen nam Jezus het brood en gaf het hun, en zo ook de vis. (Joh 21, 9-13) De eucharistie is de plaats waar de verrezen Jezus zich aan ons blijft tonen en voeden. De paasleerling weet het: hier is de Heer midden onder ons en Hij zelf voedt ons.
 
+ Leon Lemmens,
hulpbisschop Vlaams-Brabant en Mechelen
 
Dit artikel verscheen ook in Pastoralia, nr. 4.