Toespraak tot Europa

Verschenen in POSITIEF nr. 451 – APRIL 2015

De Paus spreekt tot u

Op 25 november 2014 bracht de H. Vader een bezoek aan de Europese Instellingen. Hij sprak het parlement toe zoals u hierna kan lezen. Wat hij zegt is ook van belang voor u en voor alle Europeanen.
Meneer de President en Vicepresidenten, Geachte leden van het Europese Parlement, Iedereen die werkt voor deze instellingen, Beste vrienden,
Ik dank u voor de uitnodiging om te komen spreken voor deze instelling die fundamenteel is voor het leven binnen de Europese Unie en voor de kans die u mij biedt om door u de meer dan 500 miljoen burgers aan te spreken, die u vertegenwoordigt in de 28 lidstaten.
Ik wil vooral u bedanken, geachte voorzitter van het parlement, voor uw warme welkomstwoorden die u gesproken hebt in naam van het gehele parlement.
Mijn bezoek komt een kwart eeuw na dat van Paus Johannes Paulus ll. Er is sindsdien heel veel veranderd in Europa en de hele wereld. De twee tegenoverstaande blokken die toen het continent in twee verdeelden bestaan nu niet meer en geleidelijk aan wordt de wens vervuld dat Europa, begiftigd met soevereine en vrije instellingen, zich ooit zal uitstrekken tot zijn geografische grenzen en nog verder dan zijn historische grenzen. Terwijl de Europese Unie gestaag groeide werd ook de wereld veel complexer en kwam sterk in beweging. Een wereld waar men steeds sterker in verbinding staat met elkaar en met een groeiende globalisering die daardoor steeds minder eurocentrisch wordt. Hoewel de Unie nu veel sterker en invloedrijker is geeft Europa toch ook de indruk wat verouderd en afgetobd te zijn en vertoont de neiging een steeds kleinere rol te spelen in een context die haar afstandelijk benaderd, met wantrouwen en met argwaan.
Vandaag zou ik graag, in mijn functie als herder, aan alle inwoners van Europa een boodschap van hoop en bemoediging willen geven.
Een boodschap van hoop gebaseerd op het vertrouwen dat problemen krachtige bevorderaars voor eenheid kunnen worden, door alle angsten te overwinnen waar Europa, samen met de gehele wereld, doorgaat. Hoop op de Heer die het slechte omvormt tot het goede en de dood verandert in leven.
Het is een aanmoediging om terug te keren naar de sterke overtuigingen van de grondleggers van de Europese Unie, die een toekomst voor ogen hadden die gebaseerd is op het vermogen om samen te werken om zo verdeeldheid te overwinnen en om de vrede en de broederschap tussen de volkeren van dit continent te bevorderen. De kern van dit ambitieuze politiek project bestond uit het vertrouwen in de mens, niet zozeer als burger of als een economisch goed, maar in de mens als een persoon met een transcendente waardigheid.
Ik zou allereerst graag de nauwe relatie, die bestaat tussen deze twee woorden, benadrukken: waardigheid en transcendentie.
De waardigheid is een sleutelwoord dat de herstelbeweging na de Tweede Wereldoorlog heeft gekenmerkt. Onze recente geschiedenis wordt gekenmerkt door de onmiskenbare centrale rol die men heeft gegeven aan het bevorderen van de menselijke waardigheid en dit tegen het wijdverspreide geweld en tegen de discriminatie, dat zelfs in Europa in de loop van de eeuwen heeft plaatsgevonden. De erkenning van het belang van de rechten van de mens is het resultaat van een lange weg, bestaande uit veel lijden en vele offers, die heeft helpen vorm geven aan het bewustzijn van de kostbaarheid, de uniciteit en uniekheid van iedere menselijke persoon. Dit cultureel bewustzijn vindt haar oorsprong niet enkel in de geschiedkundige gebeurtenissen, maar ook en vooral in het Europees denken, gekenmerkt door een verrijkende ontmoeting, afkomstig uit talrijke bronnen: uit Griekenland en Rome, vanuit de Keltische, Germaanse en Slavische cultuur en uit het Christendom dat hen ten diepste heeft gevormd en zo het begrip "persoon" vorm heeft gegeven. Vandaag neemt de bevordering van de rechten van de mens een centrale rol in het streven van de Europese Unie naar het vergroten van de waardigheid van de persoon in, zowel binnen de Unie als in de relaties met andere landen. Het gaat dan ook over een belangrijk en bewonderenswaardig engagement, daar nog steeds te veel situaties bestaan waarbij mensen behandeld worden als objecten waarvan men de conceptie, de samenstelling en de bruikbaarheid kan programmeren en die bijgevolg weggegooid kan worden wanneer deze niet langer dienst doet wanneer ze zwak, oud of ziek zijn geworden.
Inderdaad, hoeveel waardigheid rest er nog wanneer me de mogelijkheid ontbreekt om op vrije wijze de eigen ideeën te uiten of zonder beperkingen het eigen geloof te belijden? Wat voor waardigheid is er nog mogelijk zonder een duidelijk wettelijk kader, dat de macht beperkt en die de wet doet prevaleren over de tirannie van de macht? Wat voor waardigheid kan een man of een vrouw nog hebben wanneer ze onderwerp zijn van discriminatie? Hoeveel waardigheid zal nog gevonden worden door een persoon die geen voedsel heeft of het minimum aan essentiële zaken om te overleven of, erger nog, die geen werk heeft dat hem een waardigheid verschaft? De waardigheid van de persoon bevorderen betekent erkennen dat deze persoon beschikt over onvervreemdbare rechten die niet zomaar kunnen worden geroofd van iemand en al helemaal niet omwille van economische belangen.
We moeten echter waakzaam zijn dat we niet vervallen in misverstanden die kunnen voortvloeien uit een verkeerd begrijpen van de idee van de rechten van de mens dat leidt tot het paradoxale misbruik ervan. We merken vandaag de tendens tot het steeds ruimer invullen van de individuele rechten, ik ben geneigd te zeggen individualistische, die de opvatting verbergt van de menselijke persoon die losgemaakt is van elke sociale en antropologische context, bijna als een "monade"(*), die steeds ongevoeliger wordt voor de andere "monaden" om zich heen. De idee van de wet lijkt niet langer verbonden met het even essentiële als complementaire van "de plicht" zodat je uiteindelijk de rechten van het individu bevestigt, zonder rekening te houden met het feit dat iedere mens gebonden is aan een sociale context, waarbij zijn rechten en plichten verbonden zijn met die van de anderen en met het algemeen welzijn van de samenleving.
Ik denk daarom dat het van bijzonder vitaal belang is vandaag een cultuur van rechten van de mens te hebben die op verstandige wijze de individuele, of beter persoonlijke, dimensie verbindt met die van het algemeen welzijn, van ons "allen", bestaande uit individuen, gezinnen en intermediaire groepen die samen de maatschappij vormen.
Sterker nog, indien ieders rechten zich niet op harmonieuze wijze richt op het grotere goed, worden ze als zonder grenzen beschouwd en worden dus een bron van conflict en geweld.
Spreken over de transcendente waardigheid van de mens betekent ook een beroep doen op zijn natuur, op zijn aangeboren vermogen om het goede van het kwade te onderscheiden, op het "kompas" dat in ons hart gelegd is en dat God in de gehele Schepping heeft gelegd. Het betekent boven alles dat men de mens niet als een absoluut, maar als een relationeel wezen moet zien. Eén van de meest voorkomende ziekten in Europa vandaag is de eenzaamheid, van mensen zonder relaties. Dit ziet men in het bijzonder bij ouderen, die vaak aan hun lot worden overgelaten, net zoals bij jongeren zonder referentiepunten en toekomstkansen, je ziet het bij de vele armen die onze steden bevolken, je ziet het in de verloren blik van de migranten die hier naar een betere toekomst kwamen zoeken. Deze eenzaamheid is vervolgens nog erger geworden door de economische crisis en waarvan de gevolgen nog steeds verder duren met dramatische gevolgen op sociaal vlak. Men kan dan ook zien dat, in de loop van de afgelopen jaren, naast het uitbreidingsproces van de Europese Unie, er een stijging is van het wantrouwen van de burgers tegenover de instellingen die men als veraf beschouwd en als vastbesloten om regels vast te leggen die bij de gevoeligheden van de individuele mensen geen aansluiting vinden, om niet te zeggen, schadelijk zijn. Velen krijgen een algemeen beeld van moeheid, veroudering, van een Europa als grootmoeder die niet langer vruchtbaar en levendig is. Waarbij de grote idealen die Europa hebben geïnspireerd hun aantrekkingskracht lijken verloren te hebben ten gunste van de bureaucratische formaliteiten van haar instellingen. Daarom zijn er sommigen die zichzelf een nogal egoïstische levensstijl aanmeten, gekarakteriseerd door een onhoudbare weelde en vaak onverschillig voor de wereld rondom hen, vooral voor de armen. Tot onze spijt zien we het prevaleren van technische en economische vraagstukken als het centrum van het politiek debat en dit ten koste van een authentieke antropologische gerichtheid.
De mens dreigt gereduceerd te worden tot een eenvoudig tandwielmechanisme dat de mens behandelt als een grondstof waarbij, zo merken we helaas al te vaak, dit leven, wanneer het niet langer functioneel is voor dit mechanisme, zonder aarzeling weggegooid wordt, zoals het geval is bij zieken, terminaal zieken, achtergelaten en verwaarloosde ouderen of bij kinderen die voor de geboorte gedood worden.
Het is de grote misopvatting die ontstaat wanneer de verabsolutering van de technologie prevaleert en die uiteindelijk resulteert in een verwarring tussen doelen en middelen.
Het is het onvermijdelijk gevolg van de "wegwerpcultuur"en van het" ongebreideld consumentisme". Omgekeerd betekent het bevestigen van de waardigheid van de persoon het erkennen van de kostbaarheid van het menselijk leven dat ons gratis gegeven is en dus niet onderwerp kan worden van handel of verkoop.
Jullie zijn, door jullie roeping tot parlementariër, geroepen tot een grote missie die misschien overbodig kan lijken: de zorg dragen voor de kwetsbaarheid, de kwetsbaarheid van volkeren en van personen. Zorg dragen voor de kwetsbaarheid betekent kracht en tederheid, betekent strijd en vrucht dragen en dat middenin een functionalistisch model dat onverbiddelijk leidt tot een "wegwerpcultuur". Zorg dragen voor de kwetsbaarheid van personen en volkeren betekent waken over de herinneringen en de hoop, het betekent ingrijpen in hun steeds marginaler en schrijnender wordende situatie en hem te bekleden met waardigheid.
Hoe dan de hoop voor de toekomst teruggeven zodat men, vanuit de jongere generatie, het vertrouwen terug vindt de grote idealen van een verenigd, vredevol, creatief, vindingrijk Europa na te streven, dat respect heeft voor de rechten en zich bewust is van haar plichten?
Sta me toe een beeld te gebruiken om te antwoorden op deze vraag. Eén van de beroemdste fresco's van Raffael, die in het Vaticaan te vinden is, toont de zogenaamde School van Athene. Centraal staan Plato en Aristoteles. De eerste wijst met zijn vinger naar boven, naar de ideeënwereld, laten we zeggen naar de hemel, de tweede strekt zijn hand naar voren, naar de toeschouwer, naar de aarde, naar de concrete werkelijkheid. Het lijkt me een beeld dat Europa en haar geschiedenis goed beschrijft, getekend door de voortdurende ontmoeting tussen hemel en aarde, waar de hemel wijst op een openheid naar het transcendente, naar God, dat heeft de Europeaan steeds gekenmerkt. De aarde wijst op haar mogelijkheden om op praktische en concrete wijze om te gaan met situaties en problemen. De toekomst van Europa hangt af van het herontdekken van het onlosmakelijk verband tussen deze twee elementen. Een Europa dat niet langer in staat is zich open te stellen voor de transcendente dimensie van het leven is een Europa dat langzamerhand het risico loopt haar eigen ziel te verliezen evenals haar "humanistische geest" waar ze van houdt en die ze verdedigt.
Juist vanuit de behoefte aan een openheid voor het transcendente, wens ik de centraliteit van de menselijke persoon te bevestigen, die anders overgeleverd is aan de mode en de machten van het moment. In die zin beschouw ik niet enkel het patrimonium dat het christendom heeft nagelaten in het verleden, betreffende de sociaal-culturele vorming van het continent, als fundamenteel, maar vooral de bijdrage die zij vandaag en in de toekomst voor haar groei wenst te leveren. Deze bijdrage vormt geen bedreiging, noch voor de seculiere aard van de Staten noch voor de onafhankelijkheid van de instellingen van de Europese Unie.
Ze vormt eerder een verrijking. Het toont de idealen die haar vorm gegeven hebben van bij het begin, zoals vrede, subsidiariteit en wederkerige solidariteit, een humanisme dat geconcentreerd is op het respect van de waardigheid van de menselijke persoon.
Ik wil dan ook graag de bereidwilligheid van de Heilige Stoel en van de Katholieke Kerk hernieuwen om, door middel van de Commissie van Bisschoppen van de Europese Gemeenschap (COMECE), deel te nemen aan een vruchtbare, open en transparante dialoog met de instellingen van de Europese Unie. Ik ben er dan ook van overtuigd dat een Europa dat er in slaagt om haar eigen religieuze wortels naar waarde in te schatten, haar rijkdom en mogelijkheden kan inzien, gemakkelijker immuun kan worden voor vele vormen van extremisme die zich verspreiden in de wereld en voor de grote idealistische leegte die we zien in het Westen omdat het "het vergeten van God is en niet zijn verheerlijking die het geweld heeft voortgebracht."
We kunnen niet anders dan de vele onrechtvaardigheden en vervolgingen erkennen die dagelijks de religieuze minderheden treffen, in het bijzonder de christenen, in verschillende delen van de wereld. Gemeenschappen en mensen die het onderwerp worden van barbaars geweld: uit hun huis en land verdreven, verkocht als slaven, gedood, onthoofd, gekruisigd en levend verbrand en dit met de beschamende en medeplichtige stilte van velen.
Het motto van de Europese Unie is "in verscheidenheid verenigd", maar verenigd betekent niet een politieke, economische, culturele of overtuigingsgewijze uniformiteit. In werkelijkheid komt iedere authentieke eenheid voort uit de rijkdom van de diversiteit waaruit ze bestaat: zoals in een familie, dat zo veel meer verenigd is wanneer ieder die er deel vanuit maakt zichzelf kan zijn zonder angst.
In die zin denk ik aan Europa als een familie van volkeren dat de nabijheid van de instellingen van de Europese Unie kan gewaarworden indien ze het ideaal van de eenheid waar ze naar verlangt kan verenigen met de diversiteit van elke gemeenschap en leert haar eigen tradities te waarderen, zich bewust kan worden van haar geschiedenis en haar wortels, zichzelf kan bevrijden van zovele manipulaties en fobieën. De mens centraal stellen betekent vooreerst toelaten dat de mens zijn eigen wil en creativiteit in vrijheid kan uitdrukken, zowel op individueel niveau als op het niveau van het volk.
Tegelijkertijd geven de specifieke karakteristieken van eenieder een authentieke rijkdom en dit voor zover dat ze ten dienste staat van allen. Houd altijd in gedachten dat de architectuur van de Europese Unie gebaseerd is op de principes van solidariteit en subsidiariteit, zodat er sprake kan zijn van een wederzijdse hulp en dat men op weg kan gaan, bezield door een wederzijds vertrouwen.
Dames en Heren, leden van het Europees Parlement, in deze dynamiek van eenheid-bijzonderheid, is er voor u de noodzaak om de leiding te nemen zodoende de democratie levend te houden, de democratie van de volkeren van Europa. Het is geen geheim dat de opvatting van globaliteit invloed uitoefent op de vitaliteit van het democratisch systeem en daarbij het rijke, vruchtbare en constructieve contrast van de organisaties en van de politieke partijen, ontkracht. Dus lopen we het risico om in een ideeënwereld te leven, van het woord, van het beeld, van de drogredenen ... en dat uiteindelijk leidt tot het verwarren van de realiteit van de democratie met een nieuw politiek nominalisme. Het levend houden van de democratie in Europa vereist dat u vele globaliserende tendensen die de realiteit willen vertroebelen, vermijdt engelachtig purisme, het totalitarisme van de relativiteit, het ahistorische fundamentalisme, ethiek zonder goedheid, intellectualisme zonder wijsheid.
Het levend houden van de realiteit van de democratieën is een uitdaging van dit moment in de geschiedenis, waarbij we moeten vermijden dat ze hun werkelijke kracht verliezen - de politieke kracht van de uitingen van de volkeren - waardoor de druk verwijderd wordt die uitgeoefend wordt door multinationale belangen die niet universeel zijn, die de democratie verzwakt en ze transformeert in financiële machtssystemen die ten dienste staan van onbekende imperia. Dit is een uitdaging die de geschiedenis ons vandaag voorhoudt.
Hoop geven aan Europa betekent niet enkel de centraliteit van de menselijke persoon erkennen, maar vraagt ook bevorderen van de gaven van de mens. Het is daarom nodig te investeren in die gebieden waar zijn talenten vorm krijgen en vrucht dragen. Het eerste gebied is zeker dat van de opvoeding, door het gezin, bouwsteen en kostbaarste element van elke samenleving. De familie die één is, vruchtbaar en onverbrekelijk brengt de fundamentele elementen aan om hoop te geven aan de toekomst. Zonder een dergelijke solidariteit bouwt men uiteindelijk op los zand, met ernstige sociale gevolgen. Anderzijds helpt het benadrukken van het belang van het gezin niet enkel perspectief en hoop te geven aan nieuwe generaties, maar ook aan de vele ouderen die zich vaak gedwongen zien in eenzame en verlaten omstandigheden te leven omdat er niet langer de warmte is van een thuis die in staat is om hen te begeleiden en te ondersteunen.
Naast het gezin zijn er de onderwijsinstellingen: scholen en universiteiten. Onderwijs kan zich niet beperken tot het verstrekken van technische informatie, maar moet het complexe proces van de groei van de mens naar zijn volheid bevorderen. De jeugd van vandaag vraagt naar de mogelijkheid een degelijke en complete vorming te ontvangen om de toekomst met hoop tegemoet te kunnen zien in plaats van met teleurstelling.
Er is zoveel creatief potentieel in Europa in de verschillende domeinen van de wetenschap waarvan sommige nog niet volledig zijn onderzocht. Denk daarbij aan bijvoorbeeld alternatieve energiebronnen, waar het milieu veel baat zou hebben bij de ontwikkeling ervan. Europa heeft steeds een leidersrol opgenomen ter verdediging van de ecologie. Onze aarde heeft nood aan een constante zorg en aandacht en elkeen heeft een persoonlijke verantwoordelijkheid in het bewaren van de Schepping, het kostbaar geschenk dat God in de handen van de mensen heeft gelegd. Dit betekent enerzijds dat de natuur ter onzer beschikking is, waar we van kunnen genieten en goed gebruik van kunnen maken, anderzijds betekent het niet dat we er de meesters over zijn. Bewaarders, maar geen meesters. Het is daarom dat we ervan moeten houden, het respecteren terwijl" we ons vaak laten leiden door de hoogmoed van de meester, van bezittingen, van manipulatie, van het uitbuiten, niet van het "bewaren", niet van het respecteren, niet van het te zien als een gratis geschenk waar we zorg voor moeten dragen."
Het milieu respecteren betekent niet enkel het bederven ervan beperken en vermijden, maar ook van het voor het goede te gebruiken. Ik denk daarbij aan de agrarische sector, geroepen om ondersteuning en voedsel te geven aan de mens. Het is onaanvaardbaar dat in de wereld miljoenen mensen sterven van de honger, terwijl tonnen voedsel worden weggegooid. Bovendien herinnert het zorg dragen voor de natuur er ons aan dat de mens er zelf een fundamenteel onderdeel van is. Naast de ecologie van het milieu, is er ook nood aan een ecologie van de mens, bestaand uit het respect voor de persoon, dat ik vandaag aan u wou benadrukken. Het tweede domein waar de talenten van de mensen opbloeien is het werk. Het is tijd geworden om het werkgelegenheidsbeleid te bevorderen, maar het is bovenal noodzakelijk de waardigheid die door het werk bekomen wordt te herstellen, daarbij de juiste omstandigheden te garanderen voor de ontwikkeling ervan.
Dit houdt enerzijds in het vinden van nieuwe manieren om de flexibiliteit van de markt te combineren met de nood aan stabiliteit en zekerheid van de kans op het vinden van werk, onontbeerlijk voor de menselijke ontwikkeling van werknemers. Anderzijds betekent het, het bevorderen van een passende sociale context, dat niet zoekt naar de uitbuiting van de mens, maar, door het werk, ervoor kan zorgen dat hij een gezin kan stichten en kinderen kan opvoeden.
Tegelijkertijd moet er een verenigd antwoord komen op de vraag van de immigratie. We kunnen niet toelaten dat de Middellandse Zee een groot kerkhof wordt! De boten die dagelijks aanmeren aan de kusten van Europa zijn gevuld met mannen en vrouwen die zoeken naar aanvaarding en hulp. Het ontbreken van wederzijdse ondersteuning binnen de Europese Unie verhoogt het risico dat we zoeken naar particularistische oplossingen, oplossingen die geen rekening houden met de menselijke waardigheid van de immigranten en draagt zo bij aan de slavenarbeid en houdt sociale spanningen levend. Europa zal enkel in staat zijn de problemen die gepaard gaan met immigratie aan te pakken wanneer ze in staat is haar eigen culturele identiteit naar voor te brengen en adequate wetten te stemmen om de rechten van de Europese burgers te beschermen en de aanvaarding van immigranten te verzekeren. Enkel wanneer ze in staat is om een eerlijk, moedig en realistisch beleid aan te nemen die de oorspronglanden kan bijstaan bij hun eigen sociale en politieke ontwikkeling en in hun inzet om interne conflicten op te lossen - het hoofdprobleem van dit fenomeen - eerder dan een beleid aan te nemen dat gedreven wordt door eigenbelang, dat dergelijke conflicten doet toenemen en voedt. We moeten actie ondernemen tegen de oorzaken en niet enkel de gevolgen.
 
Meneer de President, Uwe Excellenties, Dames en Heren,
 
Het bewustzijn van onze eigen identiteit is nodig om in de toekomst binnen te kunnen gaan in een positieve dialoog met de Staten die het lidmaatschap van de Europese Unie hebben gevraagd. Ik denk daarbij in het bijzonder aan de Balkanlanden, waarvoor het lidmaatschap in de Europese Unie een antwoord zou kunnen vormen voor hun verlangen naar vrede en dit in een regio die enorm heeft geleden onder vroegere conflicten. Bewust zijn van de eigen identiteit is ook onontbeerlijk voor relaties met andere buurlanden, in het bijzonder rond de Middellandse Zee, waarvan velen lijden onder interne conflicten, onder de druk van religieus fundamentalisme en de realiteit van het globaal terrorisme.
 
Het is op uw schouders, als wetgevers, dat de verantwoordelijkheid rust om de identiteit van Europa te beschermen en te voeden zodat haar burgers opnieuw vertrouwen kunnen krijgen in de instellingen van de Europese Unie en in haar onderliggend project van vrede en broederschap. Wetende dat "hoe meer macht de mens vergaart, hoe meer persoonlijke en collectieve verantwoordelijkheid er ontstaat." Ik moedig jullie aan er aan te werken dat Europa het beste van zichzelf kan herontdekken.
Een anonieme auteur uit de tweede eeuw schreef dat "Christenen voor de wereld zijn wat de ziel is voor het lichaam." De ziel is er om ondersteuning te geven aan het lichaam, om het geweten te zijn en haar historische geheugen. Een tweeduizend jaar oude geschiedenis verbindt Europa en het Christendom. Het is een geschiedenis die niet vrij is van conflicten en fouten, of van zonden, maar men is constant gedreven door het verlangen om te werken voor het algemeen welzijn. We zien dit in de schoonheid van onze steden en des te meer in de schoonheid van de vele caritaswerken en constructieve menselijke samenwerking in dit continent. Deze geschiedenis moet, voor het grootste deel, nog geschreven worden. Het is ons heden en onze toekomst. Het is onze identiteit. Europa heeft dringend nood aan het herontdekken van haar ware identiteit om te kunnen groeien in vrede en harmonie, zoals het de bedoeling was van haar stichters, daar het nu nog niet vrij is van conflicten.
 
Beste Leden van het Europese Parlement, de tijd is gekomen om samen een Europa te bouwen dat niet over economie gaat, maar wel over de heiligheid van de mens, over onvervreemdbare waarden. Om een Europa te bouwen dat op moedige wijze haar verleden omhelst en met vertrouwen naar de toekomst kijkt om zo ten volle de hoop van haar heden te ervaren. De tijd is gekomen voor ons om het idee van een Europa dat angstig en zelfzuchtig is achter te laten, om zo een Europa van leiderschap, van groei in wetenschap, kunst, muziek, menselijke waarden en geloof tot leven te roepen en te bemoedigen. Een Europa dat contempleert over de hemelen en haar hoge idealen nastreeft. Een Europa dat zorgt draagt voor de mens, hem verdedigt, iedere man en vrouw. Een Europa dat met zekerheid en veilig verder gaat, een kostbaar referentiepunt voor de gehele mensheid!
 
Dank u!
 
Kevin Colle  bezorgde de Nederlandse vertaling voor "Radio Maria".
 * Monade: eenheid van ondeelbare geest en lichaam.