Vasten

Verschenen in POSITIEF nr. 451 – APRIL 2015

Sedert 21 eeuwen bereidt de Kerk haar catechumenen voor op het doopsel met Pasen. Gedurende deze periode neemt heel de gemeenschap hieraan deel. Waarom 40 dagen? Vooraleer zijn zending aan te vatten, beleefde Jezus 40 dagen van gebed, boete en vasten in de eenzaamheid; deze eenzaamheid bestond uit een verblijf buiten de menselijke samenleving en werd woestijn genoemd.
Het getal 40 stelt in het Hebreeuws een lange periode voor. Net zoals de doortocht van de joden door de woestijn vooraleer het Beloofde Land binnen te gaan. Deze doortocht in de woestijn vertegenwoordigt dus twee generaties van beproevingen vooraleer aan te komen.
Het symbool 'veertig' speelt eveneens mee bij de straf van de "40 (-2)" stokslagen bij de H. Paulus. Waarom het 'min twee'? Om het slachtoffer niet te doen sterven door 'de buitensporige' 40 slagen.
Wat Jezus betreft, bepaalt men dat Hij gevast heeft tijdens die lange bezinning. Op het einde vermeldt men dat engelen Hem kwamen dienen. Zo heeft de Kerk voor de christenen deze voorbereiding die opgaat naar Pasen hernomen. We streven naar een periode van bekering en boete voor onze zonden. Aswoensdag is hiervoor het begin.
In de loop der tijden heeft de Kerk bepaalde middelen en gebruiken bepaald. Een vastendag bestaat uit een complete maaltijd en twee kleine lichte maaltijden. Men heeft rekening gehouden met het levensritme van de tijden, evenals met het fysisch dagelijks werk. De Kerk sloot altijd deze vorm van boetedoening uit voor mensen die zware arbeid verrichten, ook voor zieken en bejaarden. In de loop van de 20ste  eeuw evolueerde men naar twee dagen vasten voor heel de periode: Aswoensdag en Goede Vrijdag. Voor de andere dagen worden de gelovigen gevraagd zich te ontdoen van luxe zaken en de tegenwaarde ervan te delen met de armen, het "Broederlijk Delen". Men spaart dus niet voor na Pasen!
De notie "onthouding" betreft de ontbering van vlees. In de Europese landen konden alleen gefortuneerde mensen zich veroorloven vlees te eten, dat afkomstig was van hun jacht. Armen aten zelden vlees want hun budget liet dit niet toe! Deze beproeving was dus bestemd voor rijke mensen, waar het grootste deel van hun maaltijd bestond uit vlees! In landen waar mensen zich met vis voedden, was deze "onthouding" niet van toepassing.
De religieuze voorbereiding zelf ging altijd samen met de vorming van de catechumenen. De gebeden en teksten van de eucharistievieringen waren altijd geïnspireerd door de bekering van de ziel en het verwachten, wachten op de Verrijzenis van Jezus met Pasen. De Goede Week neemt een onmiddellijke voorbereiding in op de instelling van de Eucharistie, evenals het lijden van Jezus op het Kruis, dat een fundamentele daad is van de verlossing van de zonden in de wereld door Christus.
 
Walter Peeters, pr.