Gezin, familie, relaties

Verschenen in POSITIEF nr. 458 – JANUARI 2016

​Iedereen heeft ermee te maken. Anders zouden wij niet bestaan. Wie ik ben, is sterk bepaald door de vrouw en de man die ik mijn moeder en vader mag noemen. Oergrond, identiteit. Grote woorden die, zo beseft ieder weldenkend mens, behoren tot de meest vitale bouwstenen van onze samenleving. Geen wonder dat de Kerk daaraan steeds maximale aandacht heeft verleend. Reden voor een bisschoppensynode, met inbreng van vele anderen, te Rome in dit jaar.
De christen gelooft dat het menselijk leven een cadeau is, geschenk van de Schepper. En dat liefde genade is, gave van God en opgave voor de mens. Als vrouw en man zijn we 'beeld van God'. (Gen. 1,26) In hun liefdevolle aanhankelijkheid zijn beiden door Jezus Christus geroepen om nieuw leven voort te brengen en zo medewerkers te zijn van Gods scheppingskracht in een heilig verbond. (Mt. 19,6) Met erkenning van evolutionaire beginselen geldt: dit kind, deze jongen en dit meisje, is niet louter een product van mensen, maar bezield leven dat God toebehoort. (Rom. 14,8) In zeer kort bestek is dit de schets van het bijbels mensbeeld, dat door Jezus is geheiligd en op grond waarvan de katholieke Kerk haar waarden en normen formuleert.
Deze antropologie beantwoordt aan het diepste verlangen van mensen (vgl. CKK 1718), maar staat tevens constant onder druk, omdat mensen bijna vanzelfsprekend meer op zichzelf gericht zijn - zonde - dan op het zichzelf wegschenken aan de ander. Bovendien leven we in een maatschappij die maakbaarheid en consumptie zeer centraal stelt, ook waar het om ons relatieleven gaat. Men spreekt van gezinscrisis. Echtscheiding, voorlopigheid in relaties, genderideologie en onhelderheid over onze geslachtelijke identiteit, ontheemding van kinderen, het zogenaamde homo-huwelijk en de lobby die daarmee verbonden is scheppen voor velen een verwarrende situatie. De systematische ontkoppeling van exclusieve liefde, seksualiteit en voorplanting lijkt een bevrijding te zijn, maar blijkt vaak een nieuwe verslaving met zich mee te brengen. De encycliek Humanae Vitae (1968) heeft daarop de aandacht gevestigd, terwijl Familiaris Consortio (1981) dit heeft bevestigd. De zogenaamde 'theologie van het lichaam' van paus Johannes Paulus Il wijst in dezelfde richting.
De grondvraag luidt: wie ben ik? Wat betekent de ander, vrouw of man? Wat is bezielde liefde tot in het vlees? Hoe kan menselijke liefde door geloof in God en verlossing in de Heer gedragen worden, omdat 'niets ons kan scheiden van de liefde Gods die is in Christus Jezus'? (Rom. 8,39) De praktijk van menselijke waardigheid, die hiermee verbonden is, is het kroonjuweel van de Kerk en doet een voortdurend beroep op verdiept geloof en christelijke trouw.
Deze profetische boodschap van de katholieke Kerk is een soort vuurtoren in een steeds verder seculariserende samenleving. Zij is niet gebaseerd op starheid die fantasieloos maakt, wel op stabiliteit die rust geeft aan ons hart. De pastoraal van Gods barmhartigheid dient te zijn ingebed in een besef van heiligheid aangaande liefde en seksualiteit. Moeilijk en mooi tegelijk. Het christelijk gezin zal daarin oplichten als het meest gelukkig makende alternatief.
 
Mgr. Joris Schröder
's-Hertogenbosch.