18 juni 2016 : Toespraak voorzitter bij de viering van onze Patroonheilige (DL 1)

Verschenen in POSITIEF nr. 464 – SEPTEMBER 2016

Onze viering H. Thomas More in Berchem 

Beste Bedevaarders,
 
Het feest van de heilige Thomas More, onze patroon, is een gelegenheid om enkele gedachten uit zijn gebed in de kerker te heroverwegen en van daaruit de actuele problematiek van onze kerkgemeenschap te bespreken.
"Geef dat ik de dingen uit de wereld niet wil horen, maar dat het luisteren ernaar mij tegenstaat"
 
Het feitelijk stopzetten van de Fraterniteit van de Heilige Apostelen, opgericht in 2013 met 27 leden, 20 seminaristen, 1 transeunt diaken en 6 priesters, is de zoveelste onbegrijpelijke maatregel genomen door de verantwoordelijke bisschop, in dit geval de aartsbisschop. De vraag of wij nog een Kerk willen met gewijde priesters en sacramenten wordt daarmee nog maar eens in alle duidelijkheid gesteld.
 
De polemiek rond de dialoogscholen is zeker nog niet geluwd. De pers heeft breed de controverse gemeld: van bovenuit Lieven Boeve en Didier Pollefeyt -vanuit de KULeuven, theologische faculteit - stimuleren (om niet te zeggen: 'zetten onder druk') het idee we willen niet langer bekeren, we moeten ruimte geven om met alle types godsdienst, ook islam 'creatief' om te gaan.
 
Het bekeren was allang er niet meer bij. Het afschaffen van de catechismus in 1960 leidde tot het kritisch bekijken van de Bijbelse teksten via een ongenuanceerde methodiek van Formgeschichte en Redaktionsgeschichte. Maar dit heeft ertoe geleid dat - in plaats van de Evangelies te beschouwen als de woorden en de daden van Christus zoals geleerd in Dei Verbum (Concilie Vaticanum 11),- werd en wordt 'verkondigd' dat de historisch kritische lezing de teksten kon 'pellen zoals een ui gepeld werd' en de historische Jezus niet kon worden teruggevonden. Zo wordt de katholieke godsdienst via de eigen scholen ontdaan van zijn essentie: de levende Christus opgestaan uit de doden en de concrete ontmoeting met Hem in de sacramenten. Zelfs de godsdienstlessen dienen om het geloof uit de kinderharten te stelen. Het lijkt op de vogels des hemels uit de parabel van de zaaier. Onze kerkelijke infrastructuur levert uiteindelijk agnosten af. Wie deze teloorgang wil lezen kan dat voor zusters: de 'laatste zusters in Vlaanderen?' of over de teloorgang van de Benedictijnen van de Sint Andriesabdij, Zevenkerken ('Tussen de regels: achter de muren van een slotklooster", beide boeken van Bart Demytenaere). De "herbestemming" van alle eens zo kunstvolle kapellen in de scholen is de eindbestemming van wat eens Katholiek is geweest.
 
Het debat past in de secularisatie. In 1996 schreef Boeve nog in 'Streven': "De vele 'religieuze verhalen' vertonen onverzoenbare verschillen en verhouden zich niet in eerste instantie als aanvulling op elkaar, naar analogie met de verscheidenheid binnen het christendom. Wat blijft er voor de religieuze mens, na de radicale relativering van de godsdiensten dan nog over? ... Als je iedereen gelijkwaardig wilt maken, iedereen gelijke rechten wil geven, het iedereen naar de zin wilt maken, dan verval je in wetgeving die het relativisme benadert, enthousiasmeert, idealiseert."
 
Het geeft een gevoel dat Patrick Loobuyck, agnost en filosoof uit de Universiteit Gent, het huidig debat sterk inspireert. Herman De Dijn bespreekt zijn boek daarover (Patrick Loobuyck, De seculiere samenleving: over religie, atheisme en democratie. Antwerpen, Houtekiet, 2013 (ISBN 978 90 8924 259 4)): "het boek stelt dat: het onderwijs de bakermat is van de vorming van vrije individuen bekwaam om, religieus of niet, te leven in een seculiere samenleving. Dat stelt allerlei eisen ook aan levensbeschouwelijk georiënteerde scholen, bijvoorbeeld de eis om leerlingen objectief en kritisch te leren nadenken ook over (niet tegen) de eigen levensbeschouwing"
Maar De Dijn merkt terecht op: "De on-onderhandelbare kern van het politiek liberalisme is de van elke religie en levensbeschouwing 'vrijstaande', neutrale publieke moraal waarin de waarden van vrijheid en gelijkheid en dus ook de mens- en vrijheidsrechten centraal staan. Is het zo'n samenleving, dan moet zij zich actief, liefst via haar religieuze gezagsdragers, aanpassen aan de wetenschap; tegelijk voorspelt hij (Loobuyck) dat indien dat gebeurt (zoals in het christendom) de religie zichzelf compleet uitholt."
En De Dijn ontleedt terecht het drama van dat ongebreideld filosofisch liberalisme toegepast op de diverse wetgevingen, (drama) dat we allen kennen bij onze kinderen en kleinkinderen: "Hoe kan men intreden in de 'vrijstaande' (morele) consensus van een overheid die, - wat men beschouwt als het fundament zelf van menselijke gemeenschap - negeert?" Zo is het kind in de moederschoot vogelvrij verklaard de eerste 12 weken door de abortuswetgeving, in de praktijk tot 20 weken. Zo wordt het levenseinde via de euthanasie als het ware een uitstap!
De Dijn stelt: "Gelijkaardige problemen rijzen ten aanzien van hoe levensbeschouwelijk georiënteerde scholen zich moeten aanpassen aan wat de staat hen als condities oplegt. Het is niet moeilijk zich voor te stellen dat door de seculiere overheid opgelegde seksuele opvoeding radicaal onverenigbaar is met wat ouders vanuit hun eigen levensbeschouwing, al dan niet religieus, aanvaardbaar vinden."
De seksuele moraal van "safe sex" en als het misloopt abortus gratis en dit alles verkondigd door de gul gesubsidieerde sensoa, is daar het type voorbeeld van.
" Dat in dat domein puur neutrale waarden gelden waar ieder redelijk individu mee akkoord moet/kan gaan, is een gemakzuchtige fictie. De 'publieke' moraal blijkt eigenlijk 'geen' moraal, geen visie op het goede leven, maar een mechanisme om een bepaald soort maatschappij voor een bepaald soort individu te orkestreren."
 
Vanuit de logica van de seculiere maatschappij voortdurend initiatieven komen om het onvermijdelijke, zelfs de absolute noodzaak van het opleggen van hun ideologie te verkondigen is niet verbazend. Zo kennen we het verbieden van het geloof in de schepping, hoewel onze geloofsbelijdenis begint met: "Ik geloof in God de Almachtige Vader, de Schepper van de hemel en de aarde". Een ander opvallende eis is deze van de seksualiteit herleid tot "safe sex". Voor huwelijk, vader, moeder, kinderen is daar geen plaats. Maar dat dit wordt bijgetreden door de top van het katholiek onderwijs die meer dan een halve eeuw weigert om catechese en moraal van de Rooms Katholieke Kerk te geven, en zeker sensoa de toegang tot de scholen te verbieden, is nog niet erg genoeg. Deze top denkt nu de eigen identiteit te versterken door na het wegsmijten van hun eigen inhoud, dit te gaan terugvinden met te gaan dialogeren. Het is zoals met hun kapellensluiting in de scholen en de kerkensluiting, in laatste instantie de tak afzagen waarop wij zitten. De Dijn schetst mooi wat het resultaat zal zijn van deze dialoog houding: "Culturen en levenswijzen zijn slechts waardevol voor zover ze aantrekkelijk zijn voor en nageleefd worden door geïnformeerde en reflectief gevormde mensen"(190)(0us mensen die echt nadenken n.v.d.r.). "In het politiek liberalisme lijkt het hoe dan ook vooral te gaan om een 'moraal' die perfect aangepast is aan de markt- en consumptiemaatschappij waarin individuen vandaag leven." Anders gesteld, God is dood, wij in elk geval houden met Hem geen rekening meer! En als Mgr. Léonard in het publiek betwist dat euthanasie en abortus helemaal niet logisch uit een politiek-moreel fundament kunnen komen, zoals Patrick Loobuyck stelt, dan wordt hij uitgekreten als "ondemocratisch" en wil hij normen die slechts zouden gelden voor zijn specifieke godsdienst opdringen aan anderen. En dus wordt hij als aartsbisschop en in zijn voetspoor de huidige aartsbisschop en allen die datzelfde verkondigen of het zwijgen opgelegd of doodgezwegen! Of ze zwijgen vanzelf.
 
De dialoogschool zal leiden tot deze toestand omdat daarin verkondigen, het weze Gods lof of de moraal van de Heer, -waarnaar we ons moeten omvormen of 'formeren' niet alleen maar 'informeren',- storend is voor al die anderen die dan ook 'gelijk hebben'. De waarheid bestaat niet meer. Uiteindelijk worden verkondigers monddood gemaakt, of zoals in bepaalde streken, overheerst door een bepaald soort islam, gemarteld en gedood. Ook bij ons worden in de vluchtelingencentra, christelijke vluchtelingen bedreigd door deze islamstrekkingen.
 
Wil religie aanvaardbaar zijn in een seculiere maatschappij dan moet ze zich aan de wetenschap 'onderwerpen' en zo zichzelf uithollen. In dialoog zullen we dan leren dat alleen atheïsme "neutraal" is en tegenstellingen beheersbaar maakt. De macht zal ten dienste staan van 'de rede' en de katholieken die nog durven verkondigen zijn dan de enige vijanden.
 
Het type voorbeeld van het zwijgen te worden opgelegd was de actie van JIL (Jeugd Info Live, een pluralistische vrijwilligersorganisatie die vrouwen laat nadenken of abortus wel de beste uitweg is en ook hulp biedt) waarbij via reclame op het openbaar vervoer hun nummer van hulpverlening in geval van zwangerschap werd bekend gemaakt alsook hun website. Daarvoor werd met de Lijn een regulier contract afgesloten, en betaald, de reclame kon slechts heel gedeeltelijk op enkele tramlijnen wegens technische redenen. Maar dit leidde tot een nieuwsfeit, een interpellatie door Mathias De Clercq (kleinzoon van Willy De Clercq) in het Vlaams parlement, waarbij quasi alle partijen eensluidend de interpellant gelijk gaven. Het argument dat deze reclame zou leiden naar een ideologische website en vooral zogezegd onwetenschappelijk zou zijn zonder daarvoor tegensprekelijk te argumenteren, betekende voor De Clercq dat openbare infrastructuur gebruikt zou worden voor ideologie. De abortuscentra hadden de zaak aangekaart. "JIL presenteert zich als een hulporganisatie en verbergt daarbij een ideologisch religieuze agenda. Dat is een laakbare strategie." Volgens hen is het de eerste keer dat de vzw met een campagne van deze schaal uitpakt. "Dit lijkt mij hét moment om deze in vraag te stellen." Aldus Tom Nys van de abortuscentra in de Morgen.
 
Dit lijkt dus de toekomst te zijn voor dialoogscholen. Waarom in Hasselt in mei van dit jaar er zo'n enthousiaste bijeenkomst was om de dialoogschool te promoten onder leiding van de Vicaris voor onderwijs (Jaak Janssen) en de begeleider voor schoolpastoraal (Jan Vander Velpen), toont nogmaals hoezeer de werkelijke catechese in de verdrukking dreigt te geraken, hoe het katholiek onderwijs zichzelf lijkt op te heffen wat het proces van jaren zonder catechese totaal onomkeerbaar dreigt te maken.
 
Naast het beletten van verkondiging worden nu ook de eeuwenoude en prachtige bouwwerken en de infrastructuur waarin Gods lof werd verkondigd en Gods woord kon beluisterd worden gesloten, herbestemd en omdat ze teveel "kosten” gesloopt. Nu zoeken we op bevel van de Vlaamse overheid naar verborgen kunstschatten in de ondergrond van elke nieuwe verkaveling of infrastructuurwerk, of er geen Druïde was zoals Asterix en Obelix. Intussen worden monumentale kerkelijke kunstwerken aan instorting en sloop prijsgegeven. Ook daar is de huidige evolutie in denken spijtig genoeg aangestuurd door de herders. Ook daar gaat de reorganisatie van de pastoraal vanuit de kantoren voor op de verkondiging van het woord Gods, het toedienen van de sacramenten, en de lof van God zingen.
 
Ons kerkmodel wordt gestuwd naar een reformatorisch model waarin de sacramenten toegediend door de priester gewijd en toegewijd daarvoor, niet meer bestaan. Het gaat zover dat priesters weigeren ook al hebben ze tijd, om het sacrament van verzoening te voorzien bij wie vormsel of eerste communie moet ontvangen. Priesters draaien liever aan de knoppen van de geluidsinstallatie bij een gebedsdienst voor een begrafenis, dan het eucharistisch offer op te dragen voor de overledene. In de evolutie waarbij de parochie en de parochieherder afgeschaft worden, waarbij de 'federaties' uitgegroeid zijn tot 'eenheden', beheerst door een comité die het voor het zeggen heeft, heeft een priester geen eigen herderlijke en daarmee samen geen sacramentele inbreng meer, als die priester al zou gekend zijn. Zelfs deze priesters die nog bereid zijn eucharistie te vieren worden belet als het ware beconcurreerd door de gebedsdiensten. Uiteindelijk als ook onze kerken misschien herleid zullen worden tot opslagplaatsen, schuren, vergaderzalen of eethuizen allerhande, is het te hopen dat ze niet worden afgebroken, zodat bij een heropleving, wanneer opnieuw verkondigers durven opstaan, zij zullen herleven tot het prachtige architecturale Gods lof zingen. Onze orgels zullen Gods lof weer doen klinken, het interieur zal onze aloude devoties doen herleven. Maar het voornaamste is dat er weer eucharistie wordt gevierd, volgens de heilige Liturgie, het toppunt van Gods lof.
 
Het doet denken aan de tijd van Thomas More waarbij op twee jaar tijd duizenden kloosters werden opgeheven, de daken van hun lood ontroofd voor kanonkogels en blootgesteld aan plundering en gebruik als bouwmaterialen. Hetzelfde gebeurde tijdens de Franse revolutie, waarbij die kerken die niet konden 'gekocht' worden aan de vernieling werden prijsgegeven zoals de eeuwenoude Sint Donaas te Brugge en Sint Lambertus te Luik. Ook bij ons verdwijnen op grote schaal kerkgebouwen waarbij geen gelovigen opstaan om ze aan te kopen en waarbij de gemeentepolitiek via een besluit ze 'herbestemd' of afbreekt. In Engeland was de opheffing van de kloosters ook geduld en zonder protest vanuit de hoger geestelijkheid die haar kathedralen onder Hendrik VIII wel mocht behouden. De vernieling door de Franse revolutie kwam van buitenaf. Onze kerkvernietiging is het gevolg van de pastorale brieven van 2011 in Brugge en daarna een gelijkaardige brief in Antwerpen en Hasselt, die door het in de praktijk opheffen van de parochies, samen met de priester-herder en de toediening van de sacramenten, nu ook de kerkgebouwen als overbodig beschouwt. Gelovigen moeten zich maar verplaatsen naar de enkele kerken die nog overblijven om daar heel enthousiast een liturgie te vieren waarvan alleen kan gehoopt worden dat ze nog wel deze van de Katholieke Kerk is en niet een of ander fantasie van het "team".
 
Dr. Luc Kiebooms.
 
Wordt vervolgd.
​