Europa: immigratie en werkloosheid

Verschenen in POSITIEF nr. 464 – SEPTEMBER 2016

​De mogelijkheid van een oorzakelijk verband tussen massale immigratie en werkloosheid heeft veel inkt doen vloeien. Veel cijfers werden hier rond aangebracht zonder echt iemand te overtuigen. Cijfers zijn gemakkelijk uit te zoeken en te manipuleren. Drie stellingen hebben altijd de overhand gehad: werkloosheid en immigratie hebben een verband; immigratie stimuleert werk en het heeft dus de neiging om werkloosheid te verminderen; immigratie veroorzaakt zeker een stijging van werkloosheid. Het is deze derde stelling die ik heel kort ga benaderen.
 
Wanneer de populatie van een land stijgt, stijgen ook de noden aan consumptiegoederen en aan diensten. De pas toegekomen mensen hebben nood aan voeding en aan kleding. Ze hebben nood aan logement, geneesmiddelen, transportmiddelen, verwarming enz. Kortom, de stijging van de bevolking stuwt het niveau van consumptie de hoogte in, en alle sectoren van de grote consumptie profiteren ervan. Als een bevolking haar effectief vermeerdert met 10%, is er nood aan een overeenstemmende vermeerdering van het produceren van consumptiegoederen en diensten. Betekent dit ook een vermeerdering van werkgelegenheid in dezelfde proportie? Nee, de productie van meer goederen en diensten zal zeker wel meer personeel vragen, maar de vermeerdering van werkgelegenheid zal zeker niet dezelfde omvang hebben als die van de bevolking. Om het goed te begrijpen, volstaat het hetzelfde fenomeen op een kleinere schaal te observeren. Stellen we ons voor: een dorp waarvan de bevolking in korte tijd met 10% vermeerdert. De enige bakker van dit dorp zal meer moeten produceren en meer klanten moeten bedienen. Zijn vrouw en hij zijn evenwel in staat om aan te kijken tegen deze groeiende vraag. Ze zullen vroeger opstaan en in plaats van twee tot vier klanten in hun bakkerij te hebben op dezelfde tijd, zullen ze er vier tot zes hebben. Dit is verre van onbeheersbaar. Zo zou het een ondoordachte reactie van hen zijn personeel aan te werven om het hoofd te bieden aan een verandering waarbij ze in staat zijn zich zonder problemen aan te passen. Hetzelfde geldt voor de andere sectoren die zoeken het hoofd te bieden aan de nieuwe vraag, zonder hun personeel te vermeerderen om hun winstmarge te doen groeien. Het is pas wanneer ze niet meer de vermeerdering van de vraag zullen kunnen beheren en ze dreigen de markt te verliezen, dat ze er zullen aan denken personeel aan te werven. Anders gezegd: de demografische druk door de immigratie, schept geen vermeerdering in evenredigheid met werkgelegenheid.
 
De economen die pretenderen dat er geen verband bestaat tussen immigratie en werkloosheid bevestigen dat de vermeerdering van de vraag voor de goederen en diensten onvermijdelijk een gelijkwaardige vermeerdering van werkgelegenheid tot gevolg heeft en geschapen is door de noodzaak om meer te produceren: "De eerste vergissing in dit bedrieglijk idee bestaat in het feit om de immigranten enkel te beschouwen als personen die leveranciers zijn van werkgelegenheid, maar het is ook een economische vertegenwoordiger die verbruikt. En zoals men het ons leert in boeken over elementaire economie: consumeren heeft productie tot gevolg en productie brengt werkgelegenheid met zich mee.!" (Cyprien Bernard over Jean- Marc Sylvestre, 30 april 2014). Of nog: "In deze visie beschikt de economie enkel maar over een gegeven voorraad van werk waarvoor de werknemers moeten vechten. Maar het is een beetje vlug vergeten dat door een vermeerdering van de globale vraag nieuw werk kan worden gecreëerd. De nieuw toegekomen mensen gaan juist de globale vraag stimuleren! Inderdaad, ze zijn zeker werknemers die een werkpost zullen bekleden. Maar ze zijn tegelijk verbruikers die door hun uitgaven nieuwe werkgelegenheid voortbrengen. Vanuit het gezichtsveld van de macro-economie, gaan de immigranten op een bepaalde manier zelf nieuwe werkgelegenheid scheppen die ze gaan innemen". (Sebastien Villemot, 10 november 2015)
 
Deze economisten houden geen rekening met de verhoudingen. Ze denken ongetwijfeld dat, wanneer een bakker tien broden per dag verkoopt, hij noodzakelijkerwijs tien bijkomende verkoopsters gaat aanwerven. Als daarbij de immigratie niet beantwoordt aan de specifieke noden van de economie, maar geschiedt op een grote schaal en op een niet gedifferentieerde manier (zoals nu het geval is in Europa); waar men duizenden niet gekwalificeerde mensen laat binnenkomen die enkel hun armen hebben om te werken, gaat deze categorie mensen direct concurreren met het minst gekwalificeerde werk van de plaatselijke bevolking. Ofwel zal de nieuwe bevolking zonder werk blijven, ofwel zal ze het werk van de lokale bevolking overnemen, omdat het minder duur is. In de beide gevallen is er een stijging van de werkloosheid. Dit fenomeen werd herhaaldelijk in het licht gesteld. Het "Migratie adviescomité" brengt in Groot-Brittannië regelmatig studies die in die richting gaan. (Atlantico, 11 januari 2012)
 
Onlangs nog heeft het Duits werkgelegenheidsagentschap de alarmbel geluid toen bondskanselier Merkel beloofde 800.000 immigranten te ontvangen in 2015 en evenveel in 2016. De perspectieven op werk zijn direct versomberd.
 
Het verband tussen immigratie en werkloosheid is dus evident. Het is symptomatisch dat in een democratisch systeem - waar de politiek voortdurend wordt ondergeschikt aan de macht van het geld - deze laatsten profiteren van de komst van goedkope werkkrachten om hun winsten te doen groeien. Als deze macht van het geld in de grote distributie van consumptiegoederen steekt, profiteren ze er eveneens van door de vermeerdering van het aantal verbruikers. De politiek doet niets anders dan spelen in hun spel. De massale immigratie kan in geen enkel geval de rijkdom van een land vermeerderen dat reeds een belangrijk percentage werkloosheid kent. De nieuw aangekomen mensen zullen niets anders doen dan de bevolking vermeerderen, die afhankelijk is van de Staat, door de kosten verbonden aan de bijstand, de veiligheid en de werkloosheid. En dit alles ten koste van de plaatselijke bevolking en voor het grootste profijt van enkele economische sectoren.
 
De band die bestaat tussen demografische druk en werkloosheid, is een constante in de westerse geschiedenis. Telkens de bevolking in overschot was in verhouding tot de absorptiemogelijkheden van de economie, moest dit overschot emigreren. Dit deed zich voor in de Middeleeuwen, ten tijde van de kruisvaarten en tijdens het oprukken van de Duitsers naar het oosten. Vervolgens waren het de kolonies die het teveel van Europese demografische groei opvingen. Toen de kolonies verloren waren, liet het probleem van werkloosheid zich met scherpte in West-Europa voelen. Zeggen, zoals François Mitterand het deed, dat men alles tegen de werkloosheid heeft geprobeerd, is verkeerd. De echte reden is dat werkloosheid nuttig is voor de macht van het geld, want het laat toe de kost van de arbeidskracht laag genoeg in stand te houden. Nog eens, de politici doen niets anders dan de eisen van de macht van het geld aflossen.
 
Dit gezegd zijnde, is de immigratie niet de enige oorzaak van werkloosheid. Een land dat een negatieve demografische druk kent, bijvoorbeeld wegens emigratie of wegens een sterk percentage van sterftecijfer, kan ook de ervaring meemaken van werkloosheid, omwille van de recessie van haar economie. Men moet rekening houden met andere factoren. De voornaamste zijn: de rigiditeit van de economie, te wijten aan een overdreven reglementering en de kosten van het werk, te wijten aan een te zware fiscaliteit. Deze twee factoren, toegevoegd aan de massale immigratie, zijn wel degelijk de verantwoordelijkheid van de Staat, die ver staat van "alles geprobeerd" te hebben tegen de werkloosheid.
 
Christophe Buffin de Chosal