Zegenen van zonden en perversie, is dat een onderdeel van de nieuwe evangelisatie?

Verschenen in POSITIEF nr. 466 – NOVEMBER 2016

​Reeds de H. Paus Johannes Paulus Il heeft onvermoeid geijverd voor de uitvoering van de nieuwe evangelisatie. Paus Benedictus XVI heeft daar ook vaak de nadruk opgelegd. Het is niet de bedoeling geweest om alles te veranderen, want de leer van de Kerk blijft onveranderd en past zich niet aan de tijdsgeest aan. De bedoeling was duidelijk: de verloren schapen opnieuw op het rechte pad te brengen en tegelijk ook de nieuwe gelovigen te bevestigen in hun geloof en hen verder te onderwijzen in de juiste leer van de Kerk. Het was ook de H. Johannes Paulus Il die daarvoor de nieuwe Catechismus van de Katholieke Kerk heeft uitgebracht ten behoeve van de bisschoppen, de priesters, de diakens en de gelovigen. Onze vraag is dan: waar wordt die catechismus echt gebruikt? En dat na meer dan twintig jaar geleden te zijn uitgegeven ? Voor beschouwingen rond de evangelisatie door de bisschop is het eerst interessant te weten hoe de bisschopswijding verloopt na te zijn uitgekozen. Wij geven graag de hoofdpunten bij de wijding en die zijn voor iedere bisschopswijding dezelfde.
 
Ondervraging en beloften
De hoofd-consecrator stelt de wijdeling vragen, waarin de Kerk het bisschopsambt onder woorden tracht te brengen. In de geloften wordt de bisschop-elect gevraagd een goede verkondiger van het evangelie, een zorgzame herder en een gelovig priester te willen zijn voor de kerkgemeenschap waarover hij als bisschop zal worden geplaatst.
 
Litanie van alle heiligen
Daarna roepen we de heiligen aan. Zij zijn ons voorgegaan op de weg van geloof en de navolging van Christus. Zij zijn onze voorsprekers bij God.
 
Handoplegging met gebed
De eerste centrale rite van de bisschopswijding is de handoplegging, vergezeld van gebed. Deze centrale handeling gaat terug op een van de oudste Bijbelse gebaren. Door de handen op te leggen, worden zegen en roeping doorgegeven. De handoplegging geeft dan aan dat de Geest van God iemand afzondert die Hij heeft uitgekozen, en dat God deze persoon de kracht en de genade geeft om een bepaalde functie uit te oefenen.
 
Zo geeft aartsvader Jakob aan zijn twaalf zonen de rijke zegen door die hijzelf van zijn vader Isaak en zijn grootvader Abraham geërfd heeft. Van Jozua, de opvolger van Mozes, staat geschreven: Ze luisterden naar Jozua, de zoon van Nun, omdat hij vervuld was met de geest van wijsheid, sinds Mozes hem de handen had opgelegd". (Dt. 34, 9)
We zien Jezus vaak in het evangelie mensen de handen opleggen als teken van zegening. Hij legt de kinderen de handen op (Mak. 10, 16), geneest een kromgetrokken vrouw met handoplegging (Luk. 13, 13), de blinde van Betsaïda (Mak.8, 23), alsook vele andere zieken, waarvan Lukas zegt: "Hij legde hen een voor een de handen op en genas ze". (Luk. 4, 40)
Maar behalve als teken van zegening en bevrijding, kende de jonge Kerk de handoplegging ook als teken van het doorgeven van de gaven van de Geest en van de roeping van het herderschap binnen de gemeente. Wanneer de apostelen besluiten om diakens aan te stellen, dan lezen we:
"Ze lieten deze mannen plaatsnemen voor de apostelen, die een gebed uitspraken en hun daarna de handen oplegden". (Hand. 6, 6) Ook Barnabas en Paulus worden aan het werk van de apostelen toegevoegd door handoplegging en gebed: "Nadat ze gevast en gebeden hadden, legden ze hun de handen op en lieten hen vertrekken". (Hand. 13, 3) Paulus legt later weer de handen op aan Timoteüs: "Daarom spoor ik je aan het vuur brandend te houden van de gave die God je schonk toen ik je de handen oplegde". (2 Tim. 1, 6) Op deze wijze bleef de Kerk voortdurend de handen opleggen om de kerkelijke ambten door te geven. De bisschoppen zijn zo in rechtstreekse lijn opvolgers van de apostelen.
Na de handoplegging in stilte door de drie hoofd-consecratoren en dan door alle andere aanwezige bisschoppen, volgt het wijdingsgebed terwijl een geopend evangelieboek, Gods Woord, door twee diakens boven het hoofd van de wijdeling gehouden wordt. De kern van het wijdingsgebed is een intense bede: "Geef thans aan Uw dienaar ………… , die gij gekozen hebt, de kracht die uit u voorkomt, de Geest van leiderschap en gezag, die gij gegeven hebt aan uw geliefde zoon Jezus Christus, de Geest, die Hij geschonken heeft aan zijn heilige apostelen".
 
De zalving met heilig Chrisma
De tweede centrale rite, in aansluiting op de handoplegging, is de zalving met heilig Chrisma. Ook die liturgische handeling gaat terug tot Bijbelse traditie. Zo wordt Aäron door Mozes tot priester gezalfd met heilige olie. "Toen nam Mozes de zalfolie en goot een deel van de olie over het hoofd van Aäron en zo, door hem te zalven, heiligde hij hem". ( Lev. 8:10-12) Ook David werd door de profeet Samuël gezalfd met heilige olie. De zalving was het uiterlijk teken van de innerlijke genade en gaven waarmee de Heer David bekleedde, opdat hij zijn roeping als toekomstige koning van Israël op goede wijze zou kunnen waarmaken: "Samuël nam de hoorn met olie en zalfde hem te midden van zijn broers. Van toen af was David doordrongen van de Geest van de Heer". (1 Sam. 16, 13) Alle koningen van Israël ontvingen een zalving. De koningen van Juda, die van het geslacht van David waren, ontvingen hun wijding in de tempel en werden door een priester gezalfd: Salomo door de priester Sadok (1 Kon. 1, 39). koning Joas door de hogepriester Jojadas. (2 Kon. 11, 12) Deze zalving was dan steeds een uiterlijk teken dat deed uitkomen dat God deze mensen had uitverkoren om Zijn instrumenten te zijn in het besturen van het volk. De langverwachte Redder in het geslacht van David, werd daarom ook de "Gezalfde" bij uitstek genoemd. En dat woord "Gezalfde" luidt in het Hebreeuws "Messias" en in het Grieks "Christos". Daarom wordt de gewijde olie waarmee de wijdeling tot bisschop wordt gewijd, en die ook gebruikt wordt bij het doopsel, de priesterwijding en de wijding van een kerk of altaar, Chrisma genoemd. Deze olie wordt ieder jaar, dichtbij de viering van de kruisdood en verrijzenis van Christus, door de bisschoppen van de Kerk gewijd.
 
Overhandiging van het evangelieboek
Aangezien het evangelie, gezamenlijk met de rest van de Schrift, de leidraad is voor ons geloof, wordt dit de bisschop plechtig overhandigd met de woorden: "Ontvang het evangelieboek: verkondig Gods woord en onderricht het met groot geduld".
 
De tekenen van het bisschopsambt: ring, borstkruis, mijter en staf
Nu wordt de nieuw-gewijde bisschop bekleed met de tekenen, die gezamenlijk zijn roeping uitdragen. De ring als teken dat hij zich als bisschop aan de kerkgemeenschap verbindt, zoals een bruidegom zich verbindt aan zijn bruid. Het borstkruis als teken van de liefde en verlossing van Christus. De mijter als teken dat hij geroepen is het evangelie en de geloofstraditie van de Kerk te verkondigen en uit te leggen. De twee delen van de mijter getuigen van de twee delen van Gods Woord, Oude en Nieuwe Testament, die het vaste fundament en de bron zullen zijn van waaruit de bisschop zijn verkondiging neemt. De bisschopsstaf is het teken dat de bisschop Gods volk moet leiden als een getrouwe herder.

Heel die rituele handeling is betekenisvol en we stellen vast dat de nadruk wordt gelegd op de trouw aan het Leerambt. Dat is uiteraard belangrijk. Om iets door te geven moet men ervan zijn doordrongen en wijkt men niet af van de leer.
De jongste dagen in het bijzonder stellen wij vast dat sommige bisschoppen en moraal-theologen het spoor bijster zijn. Ze pleiten voor een andere visie en stellen een andere leer voor dan die door het Leergezag wordt voorgehouden. Zo lijken ze er geen graten in te zien dat koppels bijvoorbeeld ongehuwd samenwonen. Dat kunnen ook gescheiden koppels uit een eerste huwelijk zijn of beide gescheiden en al dan niet burgerlijk hertrouwd of gewoon samenwonenden die niet gehuwd zijn geweest. Homoseksuele koppels en lesbienne worden gezien als normale verschijnselen. Ze hebben het ook over de genade. Maar verstaan zij die "genade" wel zoals het hoort ? Genade is een gave van God die zich tot de zondaar wendt nadat hij in berouw zijn zonden heeft beleden in de biecht. Het gaat niet op om op verwrongen wijze "genade" te prediken in het licht van de barmhartigheid van God. Eerst moet de zondaar zich keren - bekeren - tot God en die kan uit zijn barmhartigheid de genade schenken en Hij verwacht dan ook: "zondig voortaan niet meer", want bij de biecht moet men de intentie hebben de zonde te ontvluchten en niet in herhaling te vallen van begane fouten. De visie van de dwalende komt neer op een sentimentele barmhartigheid en niet op duurzame liefde. Bovendien laten ze uitschijnen dat homoseksuele betrekkingen niet minder zijn dan heteroseksuele omdat ze slechts 'anders' zijn. Ook homoseksuelen kunnen exclusieve en duurzame liefde ervaren op eigen legitieme wijze, beweren ze dan.
Als we het over legitieme wijze hebben moeten we toch eerst te rade gaan bij de kerkelijke wet die gesteund is op het oorspronkelijke: " Hij schiep de mens naar Gods beeld en gelijkenis". Het huwelijk en de geslachtelijke liefdesgemeenschap zijn een gevolg van de wil van de Schepper: "man en vrouw schiep Hij hen" en "daarom zal de man zijn vader en moeder verlaten om zich te binden aan zijn vrouw ... en zij zullen worden één en één zoals zij geworden zijn zal niemand hen scheiden". Er is daar geen sprake van binding tussen mannen of een binding tussen vrouwen, want er is geen mogelijkheid tot éénwording. In het ware huwelijk is de eenwording van vlees wezenlijk voor de vorm, maar ook de uitdrukking van het samen leven als één. Een koppel dat de huwelijksliefde beleeft zoals de Vader dat heeft voorzien wordt begunstigd door de Goddelijke genade, wanneer beiden plichtsgetrouw de huwelijksvoorschriften respecteren, steunend op het gebed, de biecht en de eucharistie. Homo's en lesbiennes kunnen in hun seksuele handelingen geen daden stellen die aangenaam zijn voor de Schepper. Hun seksuele daden zijn louter perversie en hebben nooit iets te maken met éénwording met het oog op een mogelijk nageslacht. Integendeel, ze willen alleen het geslachtelijk genot beleven zonder mee te werken aan de schepping. Alleen het eigen egoïstisch plezier komt aan bod. Seks om de seks en het "gebruik" van de andere om zich te bevredigen. Homokoppels zijn niet in staat een voortplantingsdaad te verrichten. Dat is uitgesloten. Zij kunnen niet voldoen aan de wens van de Schepper: "Wees vruchtbaar en wordt talrijk ... " ( Gen. 1, 28) En het Boek Leviticus zegt onomwonden: "Met een man moogt ge geen omgang hebben als met een vrouw, dat is een gruwel." ( Lev. 18, 22 ) En wat overspel betreft, vaak uitlopend op scheiden en hertrouwen of samenwonen: "Ge moogt geen gemeenschap hebben met de vrouw van uw naaste." ( Lev. 18, 20)
 
Wanneer sommige bisschoppen en moraaltheologen een lans breken voor het toelaten van die zonden en perverse handelingen, zonder ze te willen noemen en bovendien nog plannen smeden om die zondige toestanden te gaan inzegenen en nieuwe liturgieën gaan bedenken om in naam van de "barmhartigheid" God te tergen, dan vragen we ons af of die bisschoppen niet de hun opgelegde taak vergeten: "gehouden zijn aan de gelovigen de geloofswaarheden voor te houden en uit te leggen, die geloofd moeten worden en op de moraal toegepast." ( Canon 386 ) Die bisschoppen legden bij hun wijding een gelofte af zulks te doen ... Waar blijven ze met de eerbied voor de waardigheid van de persoon? Ergernis is een zware zonde en men spreekt van zware ergernis, wanneer die veroorzaakt wordt door diegenen die, van nature of krachtens hun ambt, als taak hebben anderen te onderrichten en op te voeden. Jezus verwijt dit Juist aan de schriftgeleerden en de Farizeeën: Hij vergelijkt hen met wolven in schaapsvacht." ( C.K.K. 2285)
Hopelijk wordt die "sentimentele" barmhartigheid snel afgevoerd en wordt er werk gemaakt van de broodnodige evangelisatie.
 
Lionel Nagels
Kard. Cardijnstraat 64 B 2
2840 Terhagen.