Menswording is genade

Verschenen in POSITIEF nr. 467 - DECEMBER 2016

​God is altijd Iemand anders, soms zelfs vreemd. Veel mensen weten zich met God verbonden, ze ervaren Hem als nabij en levend onder ons. De verbinding tussen beiden herkennen wij in Jezus Christus, God die mens wordt en waar de wereld vooral met Kerstmis dankbaar bij stil staat. Theologen spreken van incarnatie, vleeswording. Jezus is als het ware de uitgestoken hand van God. Christen zijn vandaag betekent: liefde en respect tot het uiterste, op grond van het geloof in Hem. Met de Catechismus van de Katholieke Kerk: "Herder of wijze, men kan hier op aarde slechts tot God komen door voor de kribbe van Bethlehem te knielen en Hem, verborgen in de zwakheid van een kind, te aanbidden". (CKK 563) Het gaat om Jezus, gekruisigd en gestorven, verrezen en duurzaam als geen ander, onze Verlosser en Heiland. Wie Hem aanbidt, erkent impliciet dat ieder mensenkind ten diepste aan God toebehoort en dat daarom alle menselijk leven - vanaf de conceptie in de moederschoot tot aan de laatste adem die iemand in vrijwillige overgave uitblaast - geschenk is van God, dat wil zeggen: genade. De menswording van God in Jezus Christus zet zich door in de hele Kerk, door alle eeuwen heen, en in iedere gedoopte die in verbondenheid met het Lichaam van Christus tracht te leven. Dat is de heiliging waar het Tweede Vaticaans Concilie voortdurend over spreekt. (LG 11-12) Met paus Leo de Grote (+461) in het getijdengebed: "Christen, besef uw waardigheid." Dat is een uitnodiging tot vreugdevolle christelijke spiritualiteit, met name rond de feesten van Kerstmis en de jaarwisseling.
Onze westerse wereld kampt de laatste maanden met nogal wat onderhuids ongenoegen. Politiek voelen velen zich bedreigd door het kalifaat, de beweging van de oprukkende Islamitische Staat. Kerkelijk heeft de recente gezinssynode - volgens sommigen mede op instigatie van paus Franciscus - sluimerende leerstellige en morele onzekerheid boven tafel gehaald. Een gevoel van impasse maakt mensen vaak depressief. Dat is slecht voor de wereld en in tegenspraak met de zending van onze Kerk. Die gaat voor kwaliteit. Zij staat steeds opnieuw voor een combinatie van heiligheid, helderheid, hartelijkheid, in die volgorde. Ze kijkt scherp naar de wereld en de mens, wetend dat het ware mens zijn ons in Christus is geopenbaard. Ze blijft veeleisend, omdat Gods liefde alles te boven gaat en omdat Hij als enige onze norm is van waarheid, zonde en gerechtigheid. Ze is ruim denkend, omdat vergeving en barmhartigheid haar huismerk zijn voor wie zich daadwerkelijk bekeert. Dat is humanisme met een gouden rand, in de lijn van de kerstening van Europa sedert Benedictus (+547), maar ook van de recente boodschap van de paus in Straatsburg. Los van God, zonder referentie aan Jezus Christus als de bron van alle leven en liefde, zal onze beschaving op den duur geen stand houden. Dat is de overtuiging en de hoop van onze Kerk. "Zij is zowel het teken als de behoedster van de transcendentie van de menselijke persoon". (CKK 2245) Ware menselijkheid wortelt in God.
 
Mgr. Joris Schröder
's-Hertogenbosch