Werkers van het elfde uur

Verschenen in POSITIEF nr. 476 – NOVEMBER 2017

​25e zondag door het jaar, A.
 
Jaren geleden stond ik aan het sterfbed van iemand die met eigen handen een grote zaak had opgebouwd. Daar was hij erg trots op! Mensen sterven zoals ze hebben geleefd. Dat is mijn,vaste overtuiging. De wijze van sterven drukt vaak het gehalte van je leven uit. Als je leeft als boekhouder, ga je dood als boekhouder. Maar dat betekent nog niet dat God zich als een boekhouder gedraagt. God weet dat een menselijk kasboek nooit zal kloppen. Daarom stuurde Hij ook zijn Zoon. Hij moest de rekening definitief vereffenen! Als je daar zó tegen aankijk, dan snap je iets van de parabel van de 'Werkers van het elfde uur'.
Laten we het maar eerlijk zeggen: de parabel die we zojuist gehoord hebben is aanstoot - gevend. Als een werkgever zo zijn werknemers zou behandelen, kwam het binnen de kortste keren tot een staking! Hetzelfde werk, hetzelfde loon, dat is pas rechtvaardig! Iedereen die de hitte van de dag heeft gedragen, heeft recht op een beter en hoger loon dan diegene die pas aan kwam als de dag bijna voorbij was en de klus geklaard! Maar dat is rechtvaardigheid volgens menselijke opvattingen. God rekent blijkbaar anders. God vergoedt niet volgens een vaststaand tarief, Hij geeft in overvloed. Zijn maat is barmhartigheid.
Petrus zegt tegen Jezus: 'Ik heb alles achter me gelaten om U te volgen. Wat krijg ik ervoor terug?' Jezus vertelt dan de parabel van de 'werkers van het elfde uur' . Daar krijgen de laatsten evenveel uitbetaald als de eersten. De mensen die de hitte van de dag hebben gedragen ontvangen hetzelfde als de laatkomers. Valt dat even tegen! Heb ik daar elke dag voor gebeden? Ben ik daarom elk weekend naar de kerk gegaan? Heb ik daarom zoveel gegeven voor de Derde Wereld? We zouden voor al die dingen in klinkende munt door God betaald willen worden. Maar wie God zijn eigen rekening presenteert, verrekent zich grondig!
Hoe kijken wij tegen zijn Vader aan? Dat is de vraag die Jezus stelt. Zijn Vader is geen boekhouder, die heel ons doen en laten nauwkeurig registreert. Wie meent dat hij op eigen kracht de hemel kan bereiken, heeft zich grondig misrekend. God wil goed zijn voor mensen zonder onderscheid. Zo verzet Jezus zich tegen de mentaliteit van mensen die menen het op eigen kracht in deze wereld wel te kunnen klaren. De heilige Theresia zei op haar sterfbed: 'Eigenlijk is alles slechts genade! Een gave van God'. We hebben nergens recht op en krijgen toch van alles.
God is geen boekhouder. Bij Hem mag er van alles in overvloed zijn en voor iedereen: voor vroege vogels en laatbloeiers. Leven in overvloed. Op de bruiloft van Kana stroomde er 300 liter wijn over de tafel! Kijk eens naart wonder van Kafarnaiun: 5.000 mensen verzadigd en nog 12 korven brood over! En dan het wonder bij het meer: een boot tot de rand toe gevuld met vis, zelfs zo zwaarbeladen dat de boot in de diepte dreigt te zinken! Zouden wij dan afgunstig moeten zijn omdat alles wat van God komt gratis is?
leder van ons draagt zijn eigen geschiedenis met zich mee. Eigenlijk is elk mens een laat-bloeier. Allemaal zijn we werkers van het elfde uur. Als we ons eigen leven onderzoeken, maar dan oprecht, zullen we tot het besluit komen dat ons hele leven een geschenk van God is. Zonder Hem zijn we niets. Dankzij Hem mogen we alles worden, zelfs Kind van God, En die uitnodiging geldt voor iedereen: voor de vroege vogels, maar ook voor hen die pas laat tot bloei komen. Wij zouden niet jaloers mogen zijn, maar juist gelukkig, als mensen zich bekeren tot God, ook als dat pas gebeurt op een moment waarop het menselijkerwijze gezien te laat is. Voor God bestaat dat 'bijna te laat' niet, voor Hem is iedereen 'op tijd', die tijdens zijn leven zich omdraait en zijn hart bekeert tot God.
 
Het evangelie uit hoofdstuk 10 eindigt met de zin: 'de laatsten zullen de eersten zijn en de eersten de laatsten'. Jammer dat we vandaag niet dat vers van hoofdstuk 19 lezen. Ook daar horen we over de eersten die laatsten zullen zijn. Het verhaal van vanmorgen ligt tussen deze twee gelijke verzen ingeklemd. En de laatsten mag je ook vertalen in motieven waarbij de eersten op de laatsten neerkijken: geld, spieren, huidskleur, leeftijd, geslacht, kinderen, woonplaats, kant van de straat, afkomst, vroomheid, ras enz. Als Jezus zegt dat laatsten eersten zullen zijn en de eersten laatsten, draait hij de rollen niet om. Hij schaft ze af. Er is geen nieuwe rij waarin sommigen vooraan en anderen achteraan staan. De eersten en laatsten zijn gelijk. Er zijn geen eersten en laatsten meer. Er zijn alleen gelijken, broeders en zusters die vrienden zijn.
 
Johan, pr.