Een criticaster over een "would-be" marioloog ?

Verschenen in POSITIEF nr. 471 - APRIL 2017

​In KN49 van 9 december 2016 treffen we op pagina 9 een artikel aan van ene Paul van Geest die stelt dat een 'begaafde theoloog zich aandient om een proefschrift te gaan schrijven en dat het goed is dat ze aan de Tilburg School of Catholic Theology een marioloog krijgen.'
Wat is mariologie? Volgens Wikipedia en de stelling die ook wordt onderschreven door de Rooms-Katholieke Kerk betekent dit:
Mariologie is de leer aangaande de maagd Maria, de moeder van Jezus. Door de Maagdelijke geboorte schonk Maria het leven aan Christus. Maria is maagd, voor, tijdens en na de geboorte van Christus.
Maria, Moeder van God (Theotokos). In wezen is dit een christologische uitspraak: Maria is moeder van Jezus, die zowel volledig mens als volledig God is (de twee-naturenleer).
In de moderne tijd werden in de Rooms-Katholieke Kerk twee dogma's, die reeds eeuwen bestanddeel van de katholieke geloofspraktijk waren, formeel bevestigd:
Paus Pius IX kondigde in 1854 het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis af. Hiermee wordt bedoeld dat Maria verwekt werd en ter wereld kwam zonder met de erfzonde te zijn bevlekt;
Paus Pius XII voegde in 1950 het dogma toe dat Maria met ziel en lichaam in de hemel is opgenomen (Maria-Tenhemelopneming). Belangrijk onderdeel van het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis is het vrij zijn van de erfzonde.
De leer van de erfzonde is een centrale leerstelling in de christelijke dogmatiek. Het is een hoeksteen van de verzoeningsleer. De erfzonde veroorzaakt een verwijdering tussen mens en God en maakt een verzoening noodzakelijk. De erfzonde veroorzaakt tevens sterfelijkheid en lijden van de mens waardoor de zondige mens verlossing nodig heeft. Deze verlossing van de mens, tevens verzoening tussen mens en God, is gekomen met de kruisdood en opstanding van de in Jezus Christus vleesgeworden God.
 
De criticaster stipt aan dat er in het Nieuwe Testament en in de koran grote en mooie verschillen zijn opgetekend in de kerstverhalen. Hij stelt dat de evangelisten benadrukken dat Jozef en Maria geen onderdak kregen in Bethlehem. Maar dat staat niet te lezen in het evangelie. Misschien beschikt hij over een niet uitgegeven versie?
Er staat wel: "zij vonden geen plaats in de herberg". Dat is iets helemaal anders en we moeten lezen wat er staat en niet wat we graag zouden zien staan. Dat er geen plaats was in de herberg is een feitelijkheid, want er wordt vergeten dat er een grote bedevaart was en er dus veel volk op de been was, terwijl wij ook weten uit een ander onderdeel van het evangelie dat Jozef op weg was om zich te laten registreren in zijn geboorteplaats. Hij zal wel niet de enige geweest zijn om dat te doen. Bovendien was een herberg een caravansera, een vierkante of rechthoekige ruimte waarom heen een muur was gebouwd met maar één toegangspoort die gesloten werd voor de veiligheid en centraal was er een waterput. Zowel dieren als mensen vonden een plaats binnen die muren. Het geheel zonder dak, tenzij de schamele woonst van de waker. Maar vol is vol. Anderzijds was de geboorte van Jezus te verwachten en volgens de Joodse traditie moest een geboorte plaats vinden in een hoek, waar twee muren elkaar ontmoeten.
Nu moet men niet afkomen met te stellen dat ze geen onderdak kregen omdat ze "vreemdelingen" waren, want Jozef die van het huis van David is kende die streek zelf goed en ook de inwoners zullen hem gekend hebben. Hij was er afkomstig van. Hij moest zich trouwens laten inschrijven in zijn geboortestreek. Dat gedoe met "vreemdelingen" is een politieke stelling die men de jongste jaren is gaan verkondigen, zelfs binnen onze kerken. Dat is als gevolg van onvoldoende aandacht voor de werkelijkheid en zo is men bezig om mensen te misleiden. Er moet ook niet gezegd worden dat verantwoordelijken voor de caravan sera niet wilden geconfronteerd worden met het gedoe rond een mogelijke geboorte, want dat zou andere aanwezigen kunnen storen. Dat is ook een verkeerde stelling die jammer genoeg vaker wordt geopperd. Het kindschap stond (en staat nog) hoog aangeschreven bij die volkeren en iedereen zou zeker verheugd zijn geweest om een geboorte mee te maken. Het is wel zo dat Jozef die de streek goed kende, naar een stal trok ( die meestal uitgehouwen waren in de rotsen) om daar met zijn vrouw beschutting te vinden.
Paul van Geest moet dus niet spreken van "aanvankelijk ongewenste ouders" om te kunnen pochen met "Syrische moslims die in ons dorp gelukkig wel onderdak hebben gevonden." En die Magiërs brengen lof aan het geboren Kind en zijn ouders en vertrekken langs een andere weg terug naar hun land. We weten waarom ze een andere weg kozen. In de koran spreekt men niet over die Magiërs en evenmin over het lof brengen en waarom een andere terugweg kiezen.
Er wordt een groot gebrek aan kennis of onwetendheid van de evangelies of de achtergronden ervan naar voren gebracht in dat artikel van Katholiek Nieuwsblad. Dat blijkt nog meer door opmerkingen van de auteur. Volgens van Geest kunnen christenen zich laven aan de versie van de koran. Hoe kan dat ? De koran is slechts terug te vinden ruim driehonderd jaar na de opkomst van de islam, wat ten vroegste in het jaar 610 van onze jaartelling is voorgekomen. Laten we zeggen dat de koran is ontstaan ongeveer 1.000 jaar na de geboorte van Jezus. Is het dan ernstig te zeggen dat christenen zich aan de versie van de koran kunnen laven? Zitten we niet aan meer betrouwbare bronnen bij de evangelies? De marioloog zou dat toch moeten weten en uiteraard zou Paul van Geest dat eveneens moeten weten. En Tilburg dat zich manifesteert als Tilburg School of Catholic Theology zal wel wat werk hebben om alles in goede katholieke banen te leiden.
Dan nog allerlei verzinsels gaan toevoegen over de heftigheid van de barensweeën en de barensnood die in de koran worden beschreven en door Paul van Geest aangehaald, terwijl dat in de Schrift niet is gebeurd is geen reden om te proberen de teksten uit de koran op te hemelen. In de H. Schrift zijn de auteurs consequent gebleven. Zonder dat het dogma destijds was afgekondigd wisten ze dat de maagdelijke geboorte mysterieus was verlopen en dat er geen lijden aan te pas is gekomen. Immers zoals hierboven gezegd was Maria vrij van de erfzonde en daardoor ook vrij van het lijden.
Paul van Geest is van oordeel dat christenen in de koran Maria en Christus kunnen ontmoeten. Ze worden er beide vermeld, maar niet in dezelfde context als in de evangelies. Stellen dat Christus in zijn jonge wijsheid al weet dat Hij omgeven is door vrede roept toch wat vragen op. Waarom keren de Magiërs langs een andere weg terug ? Waarom gaat Sint-Jozef met Maria en het Kind op de vlucht? Waarom vestigde de H. Familie zich in Nazareth ? Eraan toevoegen dat Jezus zegde dat Hij vrede is komen brengen is een contradictie met het evangelie waar we lezen dat Jezus opwerpt: "Denkt gij dat Ik vrede ben komen brengen ? Neen, vuur ben Ik komen brengen en hoe verlang Ik dat het oplaait."
Aan het einde van het artikel in kn lezen we dan nog dat: "de ultieme studie over Maria moet dus nog in Tilburg geschreven worden. Maar de gedachten over Maria in de koran laten mij nu al niet koud." We mogen de hoop uitspreken dat in Tilburg de bronnen van de evangelies worden benut om katholieke mariologen op te leiden.
Hopelijk worden deze criticaster en die would-be marioloog snel door het vuur van Jezus gegrepen opdat ze zouden inzien waar ze de betere visie kunnen ontdekken. Om zich op katholieke wijze te verdiepen zouden ze best " Het Gouden Boek. Het volledig handboek der volmaakte Godsvrucht tot de Allerheiligste Maagd " van Louis- Marie Grignion de Montfort eens aandachtig lezen.
 
Lionel Nagels
Kardinaal Cardijnstraat 64 bus 2
2840 Terhagen-Rumst.
 
P.S. van Katholiek Nieuwsblad (kn) verwachten we wel katholieke artikels.