Zalige Kardinaal John Henry Newman over Onze-Lieve-Vrouw

Verschenen in POSITIEF nr. 473 – JUNI  2017


Zodra we door het geloof de fundamentele waarheid hebben vernomen dat Maria de Moeder van God is (Sancta Dei Genetrix), volgen in dat spoor daaruit andere wonderbare waarheden; een van deze was dat zij gespaard bleef van het gewone lot van stervelingen, dat is niet alleen dat ze moeten sterven, maar dat ze aarde van de aarde worden, as als as, en stof van stof. Sterven moest ze, zoals haar goddelijke Zoon stierf, want Hij was mens; maar verscheidene redenen hebben zichzelf bewezen aan heilige schrijvers, waarom , hoewel haar lichaam voor een korte tijd van haar ziel gescheiden werd en neergelegd in het graf, daarom toch daar niet bleef, maar spoedig werd herenigd met haar ziel en verrezen door onze Heer tot een nieuw en eeuwig leven van hemelse glorie.
 
De meest duidelijke reden om tot dit besluit te komen is deze -dat andere dienaren van God uit hun graf werden opgewekt door de kracht van God, en het kan toch niet verondersteld worden dat onze Heer zulk een privilege zou toegekend hebben aan iemand anders zonder dit toe te kennen aan Zijn eigen moeder.
 
In het evangelie van Mattheus wordt gezegd, dat na de dood van onze Heer op het kruis 'de graven werden geopend, en vele lichamen van heiligen die daarin rusten' - dat is de rust van de doodsslaap, "werden opgewekt en kwamen uit hun graven na Zijn Verrijzenis, en kwamen tot de Heilige Stad en verschenen aan velen". De heilige Mattheus stelt: "veel lichamen van heiligen" - dat zijn de heilige profeten, priesters en koningen uit vroeger tijden - verrezen opnieuw als voorafgaan aan de laatste dag.
 
Zouden we ons kunnen voorstellen dat Abraham of David of Jesaja of Ezechiël op die wijze zouden begunstigd zijn, en niet Gods eigen moeder? Zou zij niet die aanspraak (recht van voorkeur) mogen maken door de liefde van haar Zoon op wat aan anderen werd toegekend ? Was zij Hem niet meer nabij dan de grootste van de heiligen voor haar? En is het denkbaar dat de wet van het graf zou toestaan dat een gedeeltelijke kwijtschelding in hun geval wel plaats vindt en niet in het hare? Daarom mogen we met overtuiging stellen dat de Heer, die haar bewaarde voor de zonde en de gevolgen ervan door Zijn Lijden, - geen tijd verloor om de volle verdiensten van dat Lijden toe te kennen zowel op haar lichaam als op haar ziel.
 
Een andere overweging die toegewijde denkers deed geloven dat de Tenhemelopneming van Maria in de hemel na haar dood zonder wachten op de algemene opstanding op de laatste dag,- is onderbouwd door de leer (dogma) van de Onbevlekte Ontvangenis.
 
De Onbevlekte Ontvangenis betekent dat niet enkel zij nooit de minste zonde deed zelfs niet verschoonbaar, in gedachte, woorden of daden, maar nog dieper dan dat, dat de schuld van Adam, of wat de 'erfzonde' wordt genoemd, nooit haar schuld is geweest, zoals dit wel is als een 'schuld' die kleeft aan alle andere afstammelingen van Adam.
 
Door haar 'Tenhemelopneming' wordt verstaan dat niet alleen haar ziel, maar evenzeer haar lichaam, werd opgenomen ten hemel bij haar dood, zodat er geen lange periode slapend in het graf door haar werd doorgebracht, zoals dat het geval is met andere, zelfs grote heiligen, die wachten op de laatste dag op de opstanding van hun lichaam.
 
De eerste rede om te geloven in de Tenhemelopneming is dat haar Goddelijke Zoon haar al te zeer lief had om haar lichaam in het graf te laten. Een tweede rede - die nu voorligt - is dat ze niet alleen dierbaar was voor de Heer als een moeder dierbaar is voor een zoon, maar dat ze zo transcendent in overvloed heilig was, zo vol genade. Adam en Eva werden rechtschapen tot leven geroepen en zonder zonden, en waren een grote mate van Gods genade toebedeeld en als gevolg daarvan zouden hun lichamen niet tot stof zijn vergaan; hadden ze niet gezondigd; daarom werd tot hen gezegd: "Stof zijt ge en tot stof zult ge wederkeren." Indien Eva de mooie dochter van God, nooit tot stof en as zou zijn teruggekeerd mocht ze niet gezondigd hebben, mogen we dan niet stellen dat Maria, die nooit gezondigd heeft, de gunst behield die Eva verloor door te zondigen?
 
Zij wordt "Toren van David" (Turris Davidica) genoemd omdat ze zo uitstekend beantwoordde aan de opdracht haar Goddelijke Zoon te verdedigen tegen de aanvallen van zijn vijanden. Het is de gewoonte van deze die geen Katholieken zijn te denken dat de eer die wij aan haar geven, interfereert met de opperste eerbied die we Hem moeten bewijzen; dat in de Katholieke onderrichting we Hem verduisteren. Maar het tegendeel is waar.
 
Want indien de eer voor Maria zo groot is, hoe kan het dan dat de Zijne niet groter is, Hij die de Heer en de God van Maria is? Hij is oneindig boven Zijn moeder; alle genade die haar vervult is het overstromen in overvloed van Zijn onbegrijpelijke Heiligheid. De geschiedenis houdt ons dezelfde lessen voor. Kijk naar de Protestantste landen, die alle devoties voor haar hebben afgeworpen reeds drie eeuwen geleden, omdat ze dachten door haar uit hun gedachten te zetten, zij de eer en lof van de Zoon zouden doen verhogen. Heeft hun profaan gedrag tegenover haar dan werkelijk dit gevolg gehad? Neen, juist het tegengestelde – de landen Duitsland, Zwitserland, Engeland, die zo hebben gedaan, zijn ook die landen die Hem niet meer eren, en hebben het geloof in Zijn Godheid opgegeven, terwijl de Katholieke Kerk, waar ze ook wordt gevonden, de Christus aanbidden als waarachtig God en waarachtig mens, en dit zo standvastig als ze altijd deed; en het zou vreemd zijn inderdaad dat dit ooit anders zou gebeuren. Dus Maria is de "Toren van David".
 
Dit groot universum, dat we bij dag en bij nacht kunnen zien. wat de wereld van de natuur wordt genoemd, wordt geregeerd door vaste wetmatigheden, die de Schepper er heeft opgelegd, en door deze schitterende wetten wordt gewaarborgd tegen belangrijke verwording of verlies ... maar er is een andere en nog meer wonderlijke wereld. Er is een macht die gebruik maakt om deze zichtbare wereld te veranderen en te onderwerpen en haar wetten op te heffen en tegen te gaan, we spreken hier over de wereld van Engelen en Heiligen, van de Heilige Kerk en haar kinderen; en het wapen waarmee zij deze wetten beheersen is de macht van het gebed.
Door gebed kan alles gedaan worden wat op natuurlijke basis onmogelijk is. Noë bad en God zegde dat nooit nog opnieuw een vloed het mensenras zou verdrinken. Mozes bad en tien afschuwelijke plagen overvallen het land van Egypte. Jozua bad en de zon stond stil. Samuel bad en donder en regen vielen op de graan oogst. Elias bad en vuur viel uit de hemel. Eliseus bad en de dode kwam tot leven. Ezechiël bad en het groot leger van de Assyriër werd geslagen en kwam om.
 
Daarom is het dat de Gezegende Maagd, ja soms, de Machtige genoemd wordt, de Alles-vermogende, omdat zij meer dan gelijk wie, meer dan alle engelen en heiligen, deze grote, deze zegevierende gunst van het gebed bezit. Niemand heeft toegang tot de Almachtige zoals Zijn moeder heeft; niemand heeft zulke verdienste zoals de hare. Haar zoon kan haar niets weigeren wat zij vraagt, en daarin ligt haar sterkte. Terwijl zij de Kerk verdedigt, kan geen hoogte noch diepte, noch mens noch boze geesten, noch grote koningen, noch sluwheid van mensen, noch populair geweld, ons schade toebrengen; want het mensenleven is kort, maar Maria heerst verheven, zij is voor altijd Koningin.
 
Onze glorieuze Koningin, sedert haar Tenhemelopneming, is de dienares geweest van ontelbare gunsten voor het uitverkoren volk van God op aarde, en van Zijn Heilige Kerk. Deze titel van "Hulp der Christenen" (Auxilium Christianorum) brengt deze gunsten waar de Goddelijke taak er vijf tot de Rozenkrans verbindt.
 
De eerste gunst gebeurde bij het allereerste instellen van de Devotie tot de Rozenkrans door Sint Dominicus, wanneer met de hulp van de Gezegende Maagd, deze erin slaagde een halt toe te roepen en de geweldige ketterij van de Albigenzen in Zuid Frankrijk te verslaan.
 
De tweede gunst was de grote overwinning door de Christelijke vloot over de Turkse Sultan, als antwoord op de smeekbede van Heilige Paus Pius V en de gebeden van de Verenigingen van de Rozenkrans over de hele Christelijke wereld; als blijvend aandenken van deze wondere barmhartigheid stelde Paus Pius de titel in van "Auxilium Christianorum" in haar Litanie; en Paus Gregorius XIII, die hem opvolgde, wijdde de eerste zondag van oktober, de dag van de overwinning, toe aan Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans.
 
De derde gunst was haar 'heilige naam' toevoegen in het heilig Officie: de glorievolle overwinning te Wenen, onder de bescherming van de Heilige Maagd, over de barbaarse Sultan van de Turken, die de nek van de christenen vertrapte; om haar blijvende gedachtenis stelde Paus lnnocentius XI de zondag in het octaaf van de geboorte van Christus als het feest van haar verheven Naam.
 
De vierde gunst van haar hulp was de overwinning op een overweldigende macht van dezelfde Turken in Hongarije op het feest van de Heilige Maria van de Sneeuw ( Santa Maria Maggiore), als antwoord op de smeekbede van de Gezelschappen van de Rozenkrans; bij die gelegenheid gaf Paus Clemens XI en Benedictus XIII opnieuw een eerbewijs en een privilege van de Godsvrucht tot de Rozenkrans.
 
De vijfde gunst was het herstel van de Paus in zijn tijdelijke macht in het begin van de 19de  eeuw, nadat Napoleon 1 , Keizer van Frankrijk, deze had afgenomen van de Heilige Stoel; voor deze gelegenheid stelde Paus Pius VII de dag van 24 Mei apart in als een dag van barmhartigheid, als het feest van de "Hulp van de Christenen", als eeuwige dankbaarheid.
 
Wat zijn de meest ware blijken en beloften hier, - hoe arm ze ook mogen zijn,- van wat we later op een dag hopen te zien, als mooi en zeldzaam? Hoe het ook zij, de Heilige Moeder Gods mag ze zich als haar eigen toe eigenen. En zo zij het, twee ervan zijn beschreven als haar titels, in haar litanie - de sterren boven en de bloemen beneden. Ze is tegelijkertijd Mystieke Roos, Rosa Mystica en Morgenster, Stella Matutina.
 
En van deze twee, hoewel beide haar perfect passen, past "Morgenster" haar het best en dat voor drie redenen.
Eerst, de roos behoort tot de aarde, maar de ster is hoog in de hemel geplaatst. Maria nu heeft geen deel aan deze onderwereld. Er treedt geen verandering op bij sterren daarboven, zij staan niet bloot aan geweld van vuur, water, aarde, of lucht. Ze tonen zichzelf altijd even schitterend en wonderbaar voor al streken op de aardbol en voor alle mensenstammen.
En vervolgens, de roos heeft maar een kort leven; haar verwelken staat evenzeer vast als haar sierlijke bloem en geur op de middag. Maar Maria, als de sterren, blijft voor altijd, zo schitterend als zij was op de dag van haar Tenhemelopneming; zo zuiver en volmaakt, wanneer haar Zoon komt voor het oordeel, zo is zij nu.
En tot slot, het is Maria's voorrecht om de Morgenster te zijn, die de Zon aankondigt. Zij schijnt niet voor haarzelf, of vanuit haarzelf, maar zij is de weerschijn van haar en onze Verlosser, en zij brengt Hem hulde. Wanneer zij in de duisternis verschijnt, weten we dat Hij dichtbij is. Hij is de Alfa en de Omega, Begin en Einde. Zie Hij komt snel en Zijn beloning of vergelding brengt Hij mee, om ieder volgens zijn werken te vergelden. "Zeker! Kom vlug. Amen. Kom, Heer Jezus." (Apokalyps, 22, 20)
 
Wie kan de heiligheid en de volmaaktheid inschatten van haar, die verkozen werd om de moeder van Christus te zijn? Hoezeer aan wie dat wordt geschonken hoe meer gegeven is en heiligheid en goddelijke gunst gaan hand in hand (en dat is ons uitdrukkelijk meegedeeld), want wat moet haar transcendente zuiverheid zijn geweest, waarin de Heilige Geest zich verwaardigde haar te overschaduwen met zijn miraculeuze aanwezigheid?
 
Wat moeten haar gaven zijn, dat zij uitverkoren werd om de enige intieme aardse bloedverwant te zijn van Gods Zoon, de enige waaraan Hij gebonden was door natuur om haar eer te bewijzen en naar op te kijken; de enige die aangesteld was om Hem op te leiden, op te voeden en Hem dag na dag te onderrichten, zoals Hij opgroeide in wijsheid en gestalte?
 
Synthesegebed Orthodoxe kerkritus
 
 Wees gegroet !
 
Hoe zal ik het zeggen? Welke lofzang zou ik kunnen aanheffen voor de glorieuze en heilige Maagd? Zij overstijgt alle wezens, op God na. Van nature is zij mooier dan de cherubijnen, de serafijnen en het hele leger engelen. Noch de hemelse taal, noch die van de aarde, zelfs die van de engelen voldoet niet om haar te loven.
 
Gelukzalige Maagd, zuivere duif, hemelse bruid ... , tempel en troon van de Godheid! Christus, stralende zon aan de hemel en op aarde is van u. U bent de stralende wolk, die Christus neer laat dalen, Hij is de stralende bliksemschicht die de wereld verlicht.
 
Verheug u, vol van genade, hemelpoort; over u spreekt de schrijver van het Hooglied ... , als hij uitroept: "Een besloten hof ben jij, een gesloten tuin, een verzegelde bron" (4,12) ... Heilige Moeder van God, onbevlekt schaap, u hebt het Lam op de wereld gezet, Christus, het Woord werd in u vlees ... Wat een verbazingwekkend wonder in de hemel: een vrouw, bekleed met de zon ( Ap. 12,1), die het licht in haar armen draagt! ... Wat een verbazingwekkend wonder in de hemelen: de Heer van de engelen is een klein kind van de Maagd geworden. De engelen beschuldigden Eva; nu vervullen ze Maria met glorie want zij heeft Eva uit haar val opgericht en heeft Adam die uit het paradijs werd verjaagd in de hemel laten binnengaan ...
 
Immens is de genade die aan de heilige Maagd gegeven is. Daarom brengt Gabriel haar eerst deze begroeting: "Wees gegroet, vol van genade", stralend als de hemel. "Wees gegroet, vol van genade", Maagd met ontelbare deugden gesierd ... "Wees gegroet, vol van genade", u geeft de dorstige te drinken aan de zoetheid van de eeuwige bron. Wees gegroet, Onbevlekte Maagd, u hebt Christus die u vooraf gaat, gebaard. Wees gegroet, koninklijk purper; u hebt de koning der hemelen bekleed. Wees gegroet, verzegeld boek; u hebt aan de wereld het Woord te lezen gegeven, de Zoon van de Vader.
 
Dr. Luc Kiebooms
 
Dit is de neerslag van de bezinning die de voorzitter, Dr. Luc Kiebooms , op 20 mei 2017 in Berchem op een maandelijkse vergadering heeft aangeboden.
 
Bron: John Henry "Newman Meditations and devotions", 2010 Paulist Press, 997 Macarthur Boulevard, Mahwah NJ 07430, New York. Edited with an lntroduction by lan Ker. ISBN 978-0-8091-0598-4 (pag. 99 en verder) 
​