17 juni 2017 : Homilie bij de viering van onze Patroonheilige

Verschenen in POSITIEF nr. 474 – SEPTEMBER 2017


​Het bloedig offer van vele heiligen, o.a. H. Johannes de Doper door koning Herodes, en de heilige die we vandaag vieren door koning Henry, zijn getuigenissen van hun trouw aan de goddelijke instelling van het huwelijk. De wereld heeft het huwelijk altijd beschouwd als een instelling met als doel het plezier, het vermeerderen van bezit en prestige, of als een instrument om de staat machtiger te maken. De stem van de Katholieke Kerk is een stem in de woestijn; zij alleen herhaalt Gods Wet, niet alleen omdat zij trouw is aan haar Stichter, maar ook omdat zij vast overtuigd is dat alleen God weet en wilt dat wij het ware en eeuwig geluk zouden bereiken. Daartoe bestaat geen veiliger weg, geen andere weg zelfs, dan Gods Wet.
 
Hetgeen in de Anglicaanse Kerk het meest lijkt op onze concilies, de Lambeth Conferences van 1908 & 1920 verwierpen de anticonceptie, maar die van 1930 zwichtte voor de tijdgeest. Om de recente woorden van een prelaat in een andere morele kwestie te citeren, wilden ze "een modus vivendi vinden tussen medische inzichten, morele oordelen, de publieke opinie en de heersende cultuur." Zo vaak is de Anglicaanse Kerk gezwicht voor de geest van de wereld met een argument dat een latere aartsbisschop van Canterbury gebruikte om de wijding van vrouwen te verdedigen: "Anders zou onze Kerk voor de wereld haar geloofwaardigheid verliezen".
 
De Katholieke Kerk werd toen bestuurd door herders, die de schapen geen ogenblik in de twijfel en verwarring wilden laten. Haar Opperste Herder, Pius XI, publiceerde de encycliek Casti Connubii, waarin hij verklaart: "Niet alle aanhangers der moderne theorieën laten zich tot de uiterste consequenties van de ongebreidelde hartstocht meeslepen. Daar zijn er, die halverwege blijven staan en van mening zijn dat men alleen maar bij sommige voorschriften van de goddelijke wet en van de natuurwet enige concessies aan onze tijd moet doen. Maar ook dezen zijn, min of meer bewust, handlangers van die vijand, die altijd bezig is met zijn pogingen om onkruid te zaaien onder de tarwe. Wij nu zijn door de huisvader ter bewaking van zijn akker aangesteld, wij hebben de dringende, heilige plicht, het goede zaad niet door het onkruid te laten verstikken, daarom beschouwen wij als een uitspraak van de H. Geest tot ons de ernstige woorden van St.-Paulus aan zijn lievelingsleerling Timotheüs: "Gij echter, wees waakzaam ... Vervul uw ambt ten volle ... verkondig het woord, treed op, welkom of niet, weerleg, berisp en vermaan in alle lankmoedigheid en met alle soort van lering." (2 Tim. 4,2-5)" (57)
 
"Aan de biechtvaders en andere zielzorgers geven we krachtens ons hoogste gezag en krachtens de ons opgedragen zorg voor het heil van alle zielen deze vermaning: zij mogen de hun toevertrouwde gelovigen omtrent deze zeer ernstige wet van God niet in dwaling laten; nog veel meer moeten zij zichzelf vrij houden van zulke valse meningen en ze mogen er op geen enkele wijze toegeeflijk voor zijn. Als echter, wat God verhoede, een biechtvader of zielenleider de hem toevertrouwde gelovigen zelf in dwaling brengt of althans door goedkeuring of door listig zwijgen in die dwaling bevestigt, dan wete hij dat hij eenmaal voor de opperste rechter God strenge rekenschap van dit ambtsverraad zal moeten afleggen, en dan achte hij Christus woorden op zich toepasselijk: 'Zij zijn blinde leiders van blinden; maar als de ene blinde de andere leidt vallen ze beiden in de kuil'. (Mat. 15,14)"
 
Ik citeer enkele belangrijke passages: "het huwelijk is niet door mensen ingesteld of hersteld, maar door God. Niet van mensen, maar van de Schepper van onze natuur, van God, en van de hersteller van die natuur, Christus, de Heer, zijn de wetten afkomstig, die het beveiligen, bevestigen en verheffen. Bijgevolg kunnen die wetten absoluut niet aan willekeurige besluiten van mensen, absoluut niet aan enige ermee strijdige overeenkomst, ook niet van de gehuwden zelf, onderworpen zijn". (7)
 
"Het wezen van het huwelijk is totaal aan de vrijheid van de mens onttrokken, zodat, wie eenmaal een huwelijk heeft gesloten, aan de goddelijke wetten en aan de wezenseigenschappen ervan gebonden is ... bijgevolg: als in het jawoord, waardoor het huwelijk tot stand komt, iets zou worden opgenomen wat daarmee in strijd is, zou er geen waar huwelijk tot stand komen." (8)
 
Hij citeert dan St.-Augustinus: "De door God gegeven goederen van het huwelijk zijn de kinderen, de trouw, het sacrament... Met trouw wordt bedoeld de verplichting om zich te onthouden van iedere geslachtelijke omgang met een andere man of vrouw buiten de huwelijksband om; met kinderen de plicht om ze met liefde te aanvaarden, met goedheid te onderhouden en godsdienstig op te voeden; met sacrament het verbod om de huwelijksgemeenschap te ontbinden en het verbod voor de gescheiden echtgenoot of echtgenote om een verbintenis met een ander aan te gaan, zelfs niet om kinderen te krijgen'." (13)
 
Het 1° huwelijksgoed is de kinderzegen. De Paus bewijst dit, zoals de kerkvaders, op bovennatuurlijke wijze met te wijzen op "de waardigheid van de mens en zijn verheven doel. De mens immers staat door de hoogte van zijn redelijke natuur boven alle andere zichtbare schepselen. Daarbij komt: God wil dat er mensen worden voortgebracht, niet alleen om te bestaan en de aarde te bevolken, maar veel meer om Hem te eren, te kennen en te beminnen en Hem voor eeuwig in de hemel te bezitten ... Christelijke ouders moeten beseffen dat ze niet alleen bestemd zijn om het menselijk geslacht op aarde voort te planten en in het bestaan te bewaren, maar dat zij bestemd zijn om kinderen voor de Kerk van Christus, om medeburgers der heiligen en huisgenoten Gods voort te brengen opdat het aan de eredienst van God en onze Verlosser gewijde volk met de dag moge toenemen" (15v). Ze moeten het kind ook opvoeden in de zaken van het bovennatuurlijk leven . (20-22)
 
Het 2e goed van het huwelijk is de wederkerige trouw der echtgenoten in de naleving van het huwelijkscontract door niet te weigeren aan de wederhelft wat aan deze uitsluitend toekomt en aan niemand anders wordt toegestaan en dat aan de wederhelft zelf geen dingen worden toegestaan, strijdig met Gods wet van de kuisheid (25). Romeinse Catechismus: "De huwelijkstrouw vordert verder dat tussen de twee een band bestaat van een geheel enige, heilige en reine liefde, als die waarmee Christus de Kerk heeft liefgehad. Christus heeft de Kerk met Zijn oneindige liefde omhelsd, niet om eigen voordeel, maar alleen met het belang van Zijn bruid als doel voor ogen". (28)
 
Deze daad omvat niet alleen wederzijdse hulp in het gezin, maar "heeft als 1 ° doel de wederzijdse hulp tot het dagelijks vervolmaken van de inwendige mens, zodat zij door hun omgang met elkaar vorderingen maken in de deugd, en vooral toenemen in de ware liefde tot God en tot de naasten. (29) In de naar mijn smaak de mooiste paragraaf schrijft de Paus: "Het hoofdmotief en de 1 ° reden van het huwelijk, als men het huwelijk niet neemt in een engere zin als instelling om kinderen voort te brengen en op te voeden, maar in een wijdere zin als volkomen gemeenschappelijk leven, omgang en samenleven, bestaat in deze wederzijdse vorming van de inwendige mens, in de toeleg op elkaars vervolmaking". (30)
 
"De kroon op het complex van deze grote weldaden wordt gevormd door het 'sacrament', nl. de onverbreekbaarheid van de huwelijksband, en de verheffing en wijding van het huwelijkscontract door Christus tot een werkzaam teken van genade. (38)
 
Christus heeft gezegd: "Wat God heeft verenigd scheide geen mens" en "Wie zijn vrouw verstoot en een andere huwt pleegt echtbreuk en wie een vrouw huwt die door haar man is verstoten, pleegt echtbreuk". (Mat. 19,6; Luc. 16,18) Augustinus: "Met 'sacrament' wordt bedoeld het verbod om de huwelijksgemeenschap te ontbinden en het verbod voor de gescheiden echtgenoot of echtgenote om een verbintenis met een ander aan te gaan". (39)
 
Het huwelijk onder christenen is immers een beeld van de volmaakte vereniging tussen Christus en de Kerk. Deze vereniging kan, zolang Christus leeft, en de Kerk door Hem, door geen scheiding ooit verbroken worden." (43) 
 
"Christus heeft van het huwelijk ook een teken en bron van een bijzondere inwendige genade, bestemd voor de vervolmaking der natuurlijke liefde, bevestiging der onverbreekbare eenheid en heiliging gemaakt". (49) Het opent voor hen "de schatkamer der sacramentele genade, waaruit zij bovennatuurlijke krachten kunnen halen om hun plichten en taak stipt, heilig en tot de dood getrouw te vervullen. (51)
 
"Het is een wet van Gods voorzienigheid dat men de volle vrucht der sacramenten slechts oogst indien men aan de genade beantwoordt. Als ze zich volgzaam gedragen, zullen zij in staat zijn de lasten van hun levensstaat te dragen en de plichten te volbrengen en zullen zij sterkte, heiliging en een zekere wijding hebben." (52)
 
"Als men dit alles met levendig geloof overweegt, dan moet ieder Gods wijsheid, heiligheid en goedheid bewonderen, die zo rijkelijk gezorgd heeft voor de waardigheid en het geluk der echtgenoten, en tegelijkertijd voor de instandhouding van het menselijk geslacht". (53)
 
St.-Thomas, gedood door een staatshoofd die wou dat iedereen zijn ontrouw aan Gods wet van de kuisheid zou goedkeuren, en die zelf met uw 1 ° echtgenote, en na haar dood met uw 2e vrouw een voorbeeld waart van een christelijke huisvader, bid voor ons en voor onze kinderen en kleinkinderen, dat de volle genade van het huwelijk moge herleven in ons allen door onze getuigenis in woord en daad met de hulp van Gods genade.
 
Robert Matheus, pr.